ญาติกลหวูปสมนวัตถุ (เรื่องการระงับการทะเลาะวิวาทของเหล่าพระญาติ) จากขุททกนิกาย ธรรมบท พระคาถาที่ 197-199 เป็นพระธรรมเทศนาที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงแสดงเพื่อชี้ให้เห็นถึงโทษของการจองเวร และคุณประโยชน์ของการมีชีวิตที่ปราศจากความโกรธแค้น

เรื่องราวเริ่มต้นขึ้นเมื่อพระญาติฝ่ายศากยะและโกลิยะเกิดการทะเลาะวิวาทกันอย่างรุนแรงถึงขั้นจะทำสงครามเพราะแย่งชิงน้ำในแม่น้ำโรหิณี พระพุทธองค์จึงเสด็จมาโปรดและทรงแสดงธรรมเพื่อระงับเหตุการณ์ดังกล่าว โดยทรงเน้นย้ำถึงสัจธรรมที่ว่าชีวิตของสรรพสัตว์นั้นมีเวลาจำกัด หากมัวแต่จองเวรต่อกันย่อมมีแต่ความทุกข์ระทม ทรงชี้ให้เห็นว่าความสุขที่แท้จริงคือการมีชีวิตอยู่โดยไม่เบียดเบียนผู้อื่น

  • การอยู่โดยไม่มีเวร: ผู้ที่ไม่มีเวร ย่อมมีความสุขท่ามกลางหมู่ผู้มีเวร เหมือนการเป็นคนสุขภาพดีท่ามกลางคนป่วยไข้
  • การอยู่โดยไม่มีความกังวล: ผู้ที่ไม่มีความกังวล (ความเร่าร้อนใจจากกิเลส) ย่อมมีความสุขท่ามกลางผู้มีความกังวล
  • การอยู่โดยไม่มีความอยาก: ผู้ที่ไม่มีความอยาก (ความทะยานอยากที่ครอบงำ) ย่อมมีความสุขท่ามกลางผู้มีความอยาก
  • ชัยชนะที่แท้จริง: การไม่ยึดถือสิ่งใดๆ ว่าเป็นของเรา การไม่สะสมกิเลส คือแนวทางของการเป็นผู้มีสุขอย่างยิ่ง

สรุปใจความสำคัญของพระคาถาทั้งสามบทนี้ คือการสอนให้พุทธศาสนิกชนรู้จัก "การปล่อยวาง" และ "การให้อภัย" เพราะผู้ที่ยังผูกพยาบาทหรือยึดติดในอัตตา ย่อมตกเป็นทาสของความทุกข์ การประพฤติตนให้เป็นผู้สงบระงับจากเวรภัยทั้งปวง ไม่ว่าจะเป็นเรื่องทรัพย์สินหรือความคิดเห็นที่แตกต่าง ย่อมนำมาซึ่งความสุขที่ประณีตและยั่งยืนตามวิถีแห่งพระอริยบุคคล ซึ่งเป็นหนทางที่พระพุทธองค์ทรงยกย่องว่าเป็น "สุขอย่างยิ่ง"

อ่านพระสูตรฉบับเต็ม →
ปรับปรุงข้อมูลล่าสุดวันที่ 2026-08-28