ปเสนทิโกสลวัตถุ

ปเสนทิโกสลวัตถุ (ธัมมปทัฏฐกถา ภาค ๕) เป็นเรื่องราวที่แสดงให้เห็นถึงความสำคัญของ **ความไม่มีโรค** ซึ่งถือเป็นลาภอันประเสริฐที่สุดของมนุษย์ โดยมีเนื้อความสรุปได้ดังนี้

ในสมัยพุทธกาล พระเจ้าปเสนทิโกศลทรงประสบปัญหาเรื่องการเสวยพระกระยาหารมากเกินพอดีจนเกิดความทุกข์ทรมานจากโรคอ้วนและอาหารไม่ย่อย พระองค์จึงเสด็จไปเฝ้าพระสัมมาสัมพุทธเจ้าและทูลถามถึงวิธีการบรรเทาทุกข์นั้น พระพุทธองค์จึงทรงตรัสสอนให้พระองค์รู้จักประมาณในการบริโภคอาหาร โดยทรงบัญญัติพระคาถาธรรมบทว่า "ความไม่มีโรค เป็นลาภอย่างยิ่ง" พร้อมทั้งทรงแนะนำให้พระเจ้าปเสนทิโกศลจัดคนให้คอยเตือนถึงปริมาณอาหารในขณะเสวย

หลังจากที่พระเจ้าปเสนทิโกศลทรงปฏิบัติตามคำสอนของพระพุทธองค์ด้วยการลดปริมาณอาหารลงเรื่อยๆ จนเหลือเพียงข้าวสุกไม่กี่คำ พระองค์ก็ทรงกลับมามีพระพลานามัยที่แข็งแรง มีพระวรกายเบาสบายและกระปรี้กระเปร่าอีกครั้ง พระองค์จึงทรงเลื่อมใสในพระธรรมคำสอนและทรงส่งสาส์นขอบคุณพระพุทธองค์ที่ทรงเมตตาประทานหลักธรรมที่นำความสุขมาให้ทั้งในปัจจุบันและอนาคต

จากเรื่องนี้ สามารถสรุปแนวทางปฏิบัติและข้อคิดสำคัญได้ดังนี้:

• การรู้จักประมาณ (มัตตัญญุตา): การรู้จักพอดีในการกินเป็นการรักษาดูแลร่างกายไม่ให้เกิดภาระ
• ความไม่มีโรคเป็นลาภอันประเสริฐ: สุขภาพกายที่ดีย่อมเป็นรากฐานที่สำคัญในการสร้างความดีและปฏิบัติธรรม
• การยอมรับคำแนะนำ: แม้จะเป็นถึงพระมหากษัตริย์ หากรู้จักรับฟังและนำคำสอนที่ถูกต้องไปปฏิบัติ ย่อมได้รับผลลัพธ์ที่ดีเสมอ

สรุปได้ว่า พระพุทธองค์ทรงสอนให้มนุษย์รู้จัก "โภชเน มัตตัญญุตา" หรือความรู้จักประมาณในการบริโภค เพราะอาหารที่เกินจำเป็นนอกจากจะไม่ได้เป็นประโยชน์ต่อร่างกายแล้ว ยังเป็นบ่อเกิดแห่งโรคภัยไข้เจ็บที่บั่นทอนความสุขทั้งทางกายและทางใจอีกด้วย

อ่านพระสูตรฉบับเต็ม →