ติสสเถรวัตถุ

สรุปเนื้อหา ติสสเถรวัตถุ (ขุททกนิกาย)

เรื่องราวเริ่มต้นขึ้นเมื่อพระสัมมาสัมพุทธเจ้าประทับ ณ เมืองไพศาลี และทรงประกาศว่าพระองค์จะเสด็จดับขันธปรินิพพานในอีก 4 เดือนข้างหน้า ข่าวนี้สร้างความตกใจและสะเวงใจแก่ภิกษุสงฆ์เป็นอย่างมาก ภิกษุที่เป็นปุถุชนต่างพากันโศกเศร้าและปรึกษาหารือกันถึงแนวทางปฏิบัติในช่วงเวลาอันสั้นนี้

ในขณะนั้น พระติสสเถระ ซึ่งยังเป็นปุถุชนและมีราคะหนาแน่น ได้คิดว่าเมื่อพระศาสดายังทรงพระชนม์อยู่ ตนควรเร่งทำความเพียรเพื่อบรรลุพระอรหัตผล ท่านจึงปลีกตัวไปปฏิบัติสมณธรรมตามลำพังในอิริยาบถทั้ง 4 ตัดขาดจากการพูดคุยหรือสังสรรค์กับภิกษุรูปอื่น จนภิกษุทั้งหลายเข้าใจผิดและนำเรื่องไปกราบทูลพระพุทธเจ้าว่า พระติสสเถระไม่มีความรักในพระองค์

เมื่อพระพุทธองค์ทรงเรียกพระติสสเถระมาสอบถาม และทรงทราบเหตุผลอันแน่วแน่แล้ว พระองค์ทรงประทานสาธุการและตรัสยกย่องว่า:

• การบูชาที่แท้จริง: ผู้ที่มีความรักในพระองค์อย่างแท้จริงควรปฏิบัติตามแบบพระติสสเถระ เพราะการบูชาด้วยอามิสบูชา เช่น ของหอมและดอกไม้ ไม่ชื่อว่าเป็นการบูชาพระองค์เท่ากับการปฏิบัติธรรมสมควรแก่ธรรม
• รสแห่งธรรมะ: ทรงแสดงพระคาถาว่า ผู้ใดได้ดื่มรสอันเกิดจากวิเวก (ความสงัด) รสแห่งพระนิพพาน (ความสงบระงับ) และรสปีติที่เกิดจากโลกุตรธรรม ผู้นั้นย่อมเป็นผู้ไม่มีความกระวนกระวายและปราศจากบาป

ในท้ายที่สุด เมื่อพระธรรมเทศนาจบลง พระติสสเถระก็ได้บรรลุเป็นพระอรหันต์ และธรรมเทศนานี้ยังอำนวยประโยชน์อันยิ่งใหญ่แก่พุทธบริษัททั้งมวลที่ได้สดับอีกด้วย