จูฬสาริภิกขุวัตถุ

สรุปเนื้อหาพระสูตร: เรื่องภิกษุชื่อจูฬสารี (จูฬสาริภิกขุวัตถุ)

พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงปรารภพระจูฬสารี สัทธิวิหาริกของพระสารีบุตรเถระ ผู้แสวงหาเลี้ยงชีพด้วยการทำเวชกรรมและประพฤติผิดเพศบรรพชิต ณ พระเชตวันมหาวิหาร ทรงแสดงพระธรรมเทศนาเปรียบเทียบวิถีชีวิตของบุคคล 2 ประเภท คือ ผู้ไร้ยางอาย (อหิริกะ) กับ ผู้มีความละอาย (หิรีมา) ซึ่งมีหลักธรรมสำคัญดังนี้

• วิถีชีวิตของคนไร้ยางอาย (เป็นอยู่วง่าย): เปรียบเหมือนกาตัวกล้าและคนด้านชา ขาดหิริและโอตตัปปะ มักลักลั่นทำกิจไม่สมควร เช่น การตีสนิทเรียกหญิงชายอื่นว่าเป็นญาติ ทำทีเป็นเผลอเพื่อฉกฉวยอาหาร ชอบอวดอ้างคุณความดีทับถมผู้อื่น และแสดงตัวโอ้อวดเพื่อลาภสักการะ การเลี้ยงชีพจึงทำได้ง่ายแต่เป็นความเศร้าหมองและลามก
• วิถีชีวิตของคนมีหิริและโอตตัปปะ (เป็นอยู่ยาก): เป็นผู้ประพฤติธรรม รักษาศีลและอาชีวะให้บริสุทธิ์ เกลียดชังปัจจัยที่ได้มาด้วยความไม่ชอบธรรม แสวงหาปัจจัยด้วยความซื่อตรง เที่ยวบิณฑบาตตามลำดับตรอก และยึดมั่นในกรรมอันสะอาด ชีวิตจึงดำเนินไปได้ยากแต่มีความบริสุทธิ์สูงส่ง

ในเวลาจบพระธรรมเทศนา ชนเป็นอันมากได้บรรลุอริยผล มีโสดาปัตติผลเป็นต้น.