ติสสทหรวัตถุ

ติสสทหรวัตถุ เป็นเรื่องราวของพระภิกษุหนุ่มรูปหนึ่งนามว่า พระติสสะ ซึ่งเดิมทีเป็นบุตรของผู้รักษาประตูและเคยเดินทางไปกับช่างไม้ ก่อนจะมาอุปสมบทในพระพุทธศาสนา แม้จะบวชเรียนแล้ว แต่พระติสสะกลับมีนิสัยชอบโอ้อวดและเที่ยวติเตียนทานของผู้อื่นอยู่เสมอ ไม่ว่าจะเป็นทานของมหาอุบาสกอย่างอนาถบิณฑิกคฤหบดี หรือนางวิสาขา แม้กระทั่งอสทิสทาน พระองค์ก็ยังตำหนิว่าได้ของร้อนหรือเย็นเกินไป ได้น้อยเกินไป หรือให้มากเกินไปจนเสียของ พร้อมทั้งยกย่องสรรเสริญเยินยอแต่เพียงญาติพี่น้องของตนเองเท่านั้น

เมื่อพระภิกษุน้องเห็นพฤติกรรมดังกล่าว จึงได้ส่งตัวแทนไปสืบหาความจริงที่บ้านเกิดของพระติสสะ จนพบความจริงว่าพระติสสะโกหกและไม่มีญาติผู้ใหญ่ตามที่กล่าวอ้าง พระศาสดาจึงทรงนำ กฏาหกชาดก มาตรัสแสดงเพื่อชี้ให้เห็นว่าพระติสสะมีนิสัยชอบโอ้อวดมาตั้งแต่ในอดีตกาล พร้อมทั้งทรงแสดงพระธรรมเทศนาเตือนใจว่า ความอิจฉาริษยาและความขัดเคืองใจในทานของผู้อื่น เป็นอุปสรรคสำคัญที่ขัดขวางการปฏิบัติธรรม

หมวดหมู่คำสอนสำคัญของพระสูตร:

• การให้ทาน: ชนย่อมให้ทานตามศรัทธาและความเลื่อมใสของตนเอง
• ความตระหนี่และริษยา: ผู้ใดมีความเก้อเขินหรือขัดเคืองใจในน้ำและข้าว (ทาน) ของผู้อื่น ผู้นั้นย่อมไม่บรรลุสมาธิทั้งในกลางวันและกลางคืน
• การละกิเลส: ผู้ใดตัดขาด ถอนรากถอนโคนอกุศลธรรมและความริษยานั้นได้ ผู้นั้นย่อมบรรลุสมาธิ มรรค และผลได้อย่างแท้จริง