ปิลินทวัจฉเถรวัตถุ

ข้อมูล ปิลินทวัจฉเถรวัตถุ
พระไตรปิฎกเล่มที่ 25
นิกายขุททกนิกาย
ผู้แสดงธรรมพระพุทธเจ้า
ผู้ฟังหมู่ภิกษุ
สถานที่ไม่ได้ระบุ
อ่านพระสูตรปิลินทวัจฉเถรวัตถุ →

สรุปเนื้อหา ปิลินทวัจฉเถรวัตถุ

ปิลินทวัจฉเถรวัตถุ (จากธรรมบท ขุททกนิกาย พระคาถาที่ 408) เป็นเรื่องราวที่แสดงให้เห็นถึงวิบากกรรมที่แม้แต่พระอรหันต์ก็ไม่อาจหลีกเลี่ยงได้ แต่ก็เป็นโอกาสที่พระพุทธองค์ทรงใช้เพื่อแสดงธรรมเรื่องการไม่ถือโทษโกรธเคืองครับ

เรื่องมีอยู่ว่า พระปิลินทวัจฉเถระ เป็นพระอรหันต์ผู้มีฤทธิ์มาก แต่ท่านมักจะมีนิสัยติดปากในการเรียกผู้อื่นด้วยคำว่า "คนถ่อย" (วสโล) มาตั้งแต่อดีตชาติที่เคยเกิดเป็นพราหมณ์ แม้ท่านจะไม่ได้มีความโกรธเคืองในใจ แต่เหล่าภิกษุรูปอื่นไม่เข้าใจและคิดว่าท่านดูหมิ่นผู้อื่น จึงนำความไปกราบทูลพระพุทธเจ้า

พระพุทธองค์ทรงทราบด้วยญาณว่าท่านไม่ได้มีเจตนาร้าย แต่เป็นนิสัยที่แก้ไม่ได้เพราะวาสนาเดิม จึงทรงตรัสสอนให้ภิกษุทั้งหลายเข้าใจถึงที่มาของนิสัยนี้ และทรงแสดงพระธรรมเทศนาเกี่ยวกับลักษณะของบุคคลที่เรียกว่าเป็น "พราหมณ์" โดยแท้จริง โดยสรุปประเด็นสำคัญได้ดังนี้ครับ:

  • การละความโกรธ: ผู้ที่เป็นพราหมณ์ย่อมไม่โกรธตอบ ย่อมไม่ประทุษร้ายต่อผู้ที่ประทุษร้ายตน
  • ความสงบทางกาย วาจา ใจ: พราหมณ์คือผู้ที่มีความสำรวมในทวารทั้ง 3 มีศีลบริสุทธิ์ ไม่เบียดเบียนผู้อื่น
  • การปราศจากกิเลส: พราหมณ์คือผู้ที่ไม่มีความทะเยอทะยาน ไม่มีความยึดมั่นถือมั่น และหลุดพ้นจากกิเลสทั้งปวง
  • นิยามของความนิ่ง: ผู้ที่เปรียบเสมือนแผ่นดินที่ไร้ความสะทกสะท้าน ย่อมไม่หวั่นไหวต่อคำด่าทอหรือการยกย่อง

ท้ายที่สุด พระพุทธองค์ทรงสรุปว่า ผู้ใดที่ไม่มีความโกรธ มีวัตรปฏิบัติอันงาม สำรวมตน และมีความรู้แจ้งในธรรม ผู้นั้นแลคือ พราหมณ์ ที่ควรค่าแก่การยกย่อง เรื่องนี้สอนให้เห็นว่า แม้ในอดีตเราจะมีนิสัยที่ยากจะแก้ไขเพียงใด แต่เมื่อบรรลุธรรมเป็นพระอรหันต์แล้ว จิตใจย่อมบริสุทธิ์ และการปฏิบัติธรรมย่อมทำให้เราเหนือกว่าคำนิยามทางชาติกำเนิดทั้งปวงครับ

อ่านพระสูตรฉบับเต็ม →
ปรับปรุงข้อมูลล่าสุดวันที่ 2026-08-28

แสดงความคิดเห็น

แบ่งปันข้อสังเกต คำถาม หรือข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับปิลินทวัจฉเถรวัตถุ

0 ความคิดเห็น
กำลังโหลดความคิดเห็น...
สารบัญพระไตรปิฎก · Tipiṭaka