สีวลิเถรวัตถุ

สรุปเนื้อหาพระสีวลิเถรวัตถุ (ขุททกนิกาย)

พระสูตรนี้แสดงถึงเรื่องราวของพระสีวลีเถระ เมื่อครั้งเสวยพระชาติเป็นพระราชโอรสของพระนางสุปปวาสาแห่งโกลิยวงศ์ ซึ่งต้องทรงครรภ์ยาวนานถึง 7 ปี กับอีก 7 วัน และต้องเผชิญกับทุกขเวทนากล้า

แม้จะเผชิญกับความทุกข์แสนสาหัส พระนางสุปปวาสายังคงทรงอดกลั้นทุกขเวทนาไว้ได้ด้วยการตั้งจิตระลึกถึงพระคุณของพระพุทธเจ้า พระธรรม และพระสงฆ์ รวมถึงความสุขอันสงบระงับในพระนิพพาน เมื่อพระสวามีไปทูลอาราธนา พระศาสดาจึงทรงประทานพรให้พระนางประสูติพระโอรสได้อย่างปลอดภัยไร้โรคภัย พระโอรสองค์นี้ (พระสีวลีเถระ) เมื่อประสูติแล้วก็สามารถหยิบถังกรองน้ำถวายพระสงฆ์ได้ทันที และในเวลาต่อมาได้เสด็จออกบรรพชาจนบรรลุพระอรหัต

เมื่อเหล่าภิกษุนำเรื่องความทุกข์ยาวนานในครรภ์มาร่วมสนทนากัน พระพุทธองค์จึงทรงตรัสอธิบายว่า แม้พระสีวลีจะเคยต้องทนทุกข์ทรมานในครรภ์มารดาเป็นเวลานาน แต่ปัจจุบันท่านได้หลุดพ้นจากวัฏสงสารและทำพระนิพพานให้แจ้งแล้ว พร้อมทั้งตรัสพระคาถาธรรมบทแสดงธรรมเทศนา มีใจความสำคัญสรุปได้ดังนี้:

• การก้าวล่วงวัฏสงสาร: ผู้ที่สามารถข้ามพ้นทางอ้อม หล่มกิเลส สังสารวัฏ และความหลง (โมหะ) ไปได้
• คุณลักษณะของอารยบุคคล: เป็นผู้ข้ามโอฆะสงสาร ถึงฝั่งพระนิพพาน มีจิตตั้งมั่นด้วยฌาน ปราศจากตัณหาเครื่องหวั่นไหว และสิ้นความสงสัย
• การหลุดพ้นโดยสิ้นเชิง: เป็นผู้ไม่ยึดมั่นถือมั่น (ไม่อุปาทาน) และดับกิเลสได้สนิท พระพุทธองค์ทรงยกย่องบุคคลเช่นนั้นว่าเป็น "พราหมณ์" ผู้ประเสริฐ

ในวาระสุดท้ายแห่งพระธรรมเทศนา ชนเป็นจำนวนมากได้บรรลุอริยผลทั้งหลาย มีโสดาปัตติผลเป็นต้น