จันทาภเถรวัตถุ

สรุปเนื้อหาพระสูตร: จันทาภเถรวัตถุ (ขุททกนิกาย)

พระจันทาภเถระ ในอดีตชาติเคยเป็นพ่อค้าไม้จันทร์แดงผู้ร่วมทำบุญสร้างที่บูชาด้วยไม้จันทร์แดงรูปมณฑลพระจันทร์ถวายแด่พระสถูปของพระกัสสปทศพล อานิสงส์แห่งบุญนั้นทำให้ท่านได้ไปเกิดในเทวโลก และมาเกิดในตระกูลพราหมณ์มหาศาลในกรุงราชคฤห์ในพุทธุปบาทกาลนี้ โดยมีรัศมีกายเปล่งประกายคล้ายมณฑลพระจันทร์ที่นาภี พราหมณ์ทั้งหลายจึงพาเดินทางไปแสวงหาลาภสักการะจนถึงกรุงสาวัตถี

เมื่อเดินทางมาถึงพระเชตวันมหาวิหาร พราหมณ์ได้พยายามอวดอานุภาพของจันทาภพราหมณ์ต่อหน้าพระพุทธเจ้า แต่พระศาสดาได้ทรงบันดาลให้รัศมีกายของจันทาภพราหมณ์หายไป ทำให้อับอายราวกับกาในกระเช้าถ่าน จันทาภพราหมณ์เข้าใจว่าพระองค์ทรงทราบมนต์วิเศษที่ทำให้รัศมีหาย จึงทูลขอเรียนมนต์ดังกล่าว พระศาสดาจึงตรัสว่าต้องบวชเสียก่อนจึงจะสอนให้ เขาจึงตัดสินใจขอบรรพชาอุปสมบท

• การบรรลุธรรม: พระศาสดาประทานกรรมฐาน (อาการ 32) ให้เป็นบริกรรมแห่งมนต์ ท่านเพียรสาธยายและปฏิบัติไม่นานเพียง 2-3 วัน ก็บรรลุอรหัตผล
• ข้อกังขาของภิกษุ: เมื่อเพื่อนภิกษุเข้าใจว่าท่านกล่าวอวดอุตริมนุสธรรมเพราะท่านบอกว่าตนเป็นผู้หมดกิเลสแล้ว พระศาสดาจึงทรงยืนยันว่าบุตรของเราสิ้นอาสวะแล้วและกล่าวแต่ความจริง

คำสอนสำคัญ: พระศาสดาได้ตรัสพระธรรมเทศนาและพระคาถาว่า "เราเรียกผู้บริสุทธิ์ ผ่องใส ไม่ขุ่นมัว มีภพเครื่องเพลิดเพลินสิ้นแล้ว เหมือนพระจันทร์ที่ปราศจากมลทินนั้นว่า เป็นพราหมณ์" แสดงถึงคุณลักษณะของผู้เข้าถึงความเป็นพราหมณ์ (พระอรหันต์) ที่จิตใจหลุดพ้นจากกิเลสและตัณหาอย่างสิ้นเชิง ในตอนท้ายแห่งพระธรรมเทศนา ชนเป็นอันมากได้บรรลุอริยผลมีโสดาปัตติผลเป็นต้น