ยโสชสูตร

โสชสูตร เป็นเรื่องราวของภิกษุ 500 รูป ที่นำโดยท่านยโสชะ ซึ่งเดินทางมาเฝ้าพระพุทธเจ้าที่เชตวันมหาวิหาร แต่ในระหว่างจัดเตรียมที่พักและสนทนากันได้ส่งเสียงดังอึกทึก พระพุทธเจ้าทรงตำหนิถึงความไม่สำรวมเปรียบเสมือนชาวประมงที่กำลังลากอวน และทรงมีพุทธดำรัสขับไล่ภิกษุเหล่านั้นออกไปจากสำนัก ภิกษุเหล่านั้นต่างน้อมรับคำสั่งด้วยความเคารพและเดินทางไปจำพรรษาที่ริมฝั่งแม่น้ำวัคคุมุทะ

เมื่อไปถึงสถานที่วิเวก ท่านยโสชะได้เตือนสติหมู่คณะให้ระลึกถึงพระมหากรุณาธิคุณของพระพุทธเจ้าที่ทรงสั่งสอนด้วยความหวังดี ภิกษุทั้งหมดจึงตั้งใจปฏิบัติธรรมด้วยความเพียรอย่างยิ่งยวด จนกระทั่งบรรลุวิชชา 3 ได้ทั้งหมดภายในพรรษานั้น ต่อมาเมื่อพระพุทธเจ้าเสด็จไปเมืองเวสาลี ทรงสัมผัสได้ถึงรัศมีแห่งความบริสุทธิ์ของเหล่าภิกษุเหล่านั้น จึงทรงเรียกให้พวกเขากลับมาเข้าเฝ้า โดยภิกษุเหล่านั้นใช้อิทธิฤทธิ์เหาะมาเฝ้าพระพุทธเจ้าที่ประทับอยู่ในสมาบัติอย่างสงบนิ่ง

เหตุการณ์สำคัญมีประเด็นหลักที่ควรสรุปดังนี้:

• การยอมรับคำตักเตือน: ภิกษุเหล่านั้นไม่โต้แย้ง แต่กลับนำคำตำหนิมาเป็นแรงผลักดันในการปฏิบัติจนบรรลุธรรม
• ความเพียรพยายาม: การดำเนินชีวิตด้วยความโดดเดี่ยวและตั้งมั่นนำไปสู่ความสำเร็จในการหลุดพ้น
• ผลแห่งสมาธิ: การที่พระพุทธเจ้าและภิกษุทั้งหมดต่างเข้าฌานสมาบัติในเวลาเดียวกัน แสดงถึงระดับจิตที่ฝึกฝนมาอย่างดีเยี่ยม

ในบทสรุปพระพุทธองค์ทรงเปล่งอุทานถึงคุณสมบัติของพระอริยบุคคลว่า ภิกษุผู้ขจัดหนามคือกามคุณ และความทะยานอยากได้แล้ว ย่อมเป็นผู้มั่นคงดุจภูเขาหิน ไม่หวั่นไหวต่อสุขและทุกข์ทั้งปวง ซึ่งถือเป็นบทเรียนสำคัญเรื่องการสำรวมกาย วาจา ใจ และความมุ่งมั่นในการบรรลุเป้าหมายสูงสุดแห่งพรหมจรรย์