อวุฏฐิกสูตร

ในอวุฏฐิกสูตร (สูตรว่าด้วยเมฆที่ไม่มีฝน) พระพุทธองค์ทรงเปรียบเทียบประเภทของบุคคลในโลกผ่านอุปมาเรื่อง “การให้” หรือการแบ่งปันทาน โดยแบ่งบุคคลออกเป็น 3 ประเภทตามพฤติกรรมการสงเคราะห์ผู้อื่น ได้แก่ สมณะ พราหมณ์ คนยากจน หรือผู้ที่มาขอความช่วยเหลือ

• บุคคลเปรียบเสมือนเมฆที่ไม่มีฝน: คือผู้ที่มีความตระหนี่ถี่เหนียว ไม่ยอมแบ่งปันอาหาร เครื่องดื่ม เครื่องนุ่งห่ม หรือปัจจัยพื้นฐานใดๆ แก่ใครเลย ถือเป็นบุคคลที่ต่ำต้อยที่สุด
• บุคคลเปรียบเสมือนเมฆที่ฝนตกเฉพาะที่: คือผู้ที่เลือกปฏิบัติในการให้ โดยเลือกให้แก่บางคนแต่ไม่ให้แก่บางคน
• บุคคลเปรียบเสมือนเมฆที่ฝนตกทั่วฟ้า: คือผู้ที่มีความเมตตาและเสียสละอย่างยิ่ง ยินดีให้ทานแก่ทุกคนที่มาขอความช่วยเหลือโดยไม่เลือกปฏิบัติ

พระพุทธองค์ทรงยกย่องบุคคลประเภทที่สามว่าเป็นผู้ที่เปรียบดังเมฆฝนที่คำรามก้อง ให้ความชุ่มเย็นแก่แผ่นดินทั่วทั้งที่ดอนและที่ลุ่ม ผู้ที่สั่งสมทรัพย์สินมาโดยชอบธรรมด้วยน้ำพักน้ำแรงของตนเอง แล้วรู้จักแบ่งปันทรัพย์เหล่านั้นเพื่อเกื้อกูลผู้อื่นให้มีความสุขและอิ่มหนำสำราญ ย่อมถือเป็นผู้มีจิตใจอันประเสริฐและเป็นการใช้ทรัพย์ให้เกิดประโยชน์สูงสุดทั้งแก่ตนเองและสังคม คำสอนนี้เน้นย้ำให้เห็นว่า คุณค่าของมนุษย์ไม่ได้วัดเพียงแค่ความมั่งคั่งที่หามาได้ แต่สำคัญที่ความเมตตาและการรู้จักเสียสละแบ่งปันโดยไม่เลือกปฏิบัติ เพื่อขจัดความตระหนี่ซึ่งเป็นกิเลสที่ผูกมัดจิตใจ