จุนทสูตร

จุนทสูตร (Cunda Sutta) เป็นพระสูตรที่พระพุทธองค์ทรงแสดงธรรมแก่จุนทกัมมารบุตร (ช่างทองชื่อจุนทะ) เพื่อจำแนกประเภทของ "สมณะ" หรือนักบวชในโลกออกเป็น 4 ประเภทอย่างชัดเจน เพื่อให้ผู้ศรัทธาสามารถแยกแยะผู้ปฏิบัติธรรมที่แท้จริงออกจากผู้ที่ประพฤติตนเสื่อมเสีย อันจะเป็นประโยชน์ต่อการรักษาความศรัทธาในพระธรรมวินัย

พระพุทธองค์ทรงจำแนกสมณะ 4 ประเภท ดังนี้:

• มัคคชินะ (ผู้ชนะมรรค): คือผู้ที่บรรลุธรรมสูงสุดแล้ว ปราศจากความลังเลสงสัย มีความบริสุทธิ์และเป็นผู้นำทางแก่ชาวโลก
• มัคคเทสี (ผู้สอนมรรค): คือผู้ที่รู้แจ้งในธรรมและสามารถอธิบายธรรมะได้อย่างถูกต้องตามความเป็นจริง เป็นผู้ที่สอนให้ผู้อื่นรู้ตาม
• มัคคชีวี (ผู้ดำเนินตามมรรค): คือผู้ที่ประพฤติปฏิบัติอยู่ในทางอันดีงาม มีความสำรวมระวัง ฝึกฝนตนในธรรมที่เป็นกุศลอย่างสม่ำเสมอ
• มัคคทูสี (ผู้ประทุษร้ายมรรค): คือผู้ที่แต่งกายเลียนแบบนักบวชแต่ประพฤติตนทุศีล เป็นคนกะล่อน มักโอ้อวด เบียดเบียนผู้อื่น และทำตัวให้เสื่อมเสียต่อหมู่คณะ

ใจความสำคัญของพระสูตรนี้เน้นย้ำถึงความสำคัญของ "ปัญญา" ในการจำแนกบุคคล พระพุทธองค์ทรงสอนให้ศิษย์ที่เป็นคฤหัสถ์รู้จักสังเกตพฤติกรรมของผู้ที่อ้างตนว่าเป็นนักบวช ไม่ควรเหมาเข่งว่านักบวชทุกคนจะมีจริยวัตรที่งดงามเหมือนกันหมด ผู้ที่เป็นอริยสาวกย่อมต้องมีความเฉลียวฉลาดที่จะแยกแยะระหว่าง "ผู้บริสุทธิ์" และ "ผู้ไม่บริสุทธิ์" ออกจากกัน เพื่อป้องกันไม่ให้ความศรัทธาที่มีต่อพระธรรมคำสอนต้องสั่นคลอนเพียงเพราะการกระทำของบุคคลที่ประพฤติตนเป็นมลทินต่อศาสนา