สภิยสูตร

สภิยสูตร เป็นพระสูตรที่ถ่ายทอดเหตุการณ์เมื่อปริพาชกชื่อ สภิยะ ได้รับโจทย์คำถามจากเทพยดาผู้เป็นอดีตญาติ เพื่อให้ไปทดสอบปัญญาของเหล่านักบวชและครูเจ้าลัทธิที่มีชื่อเสียงในยุคนั้น ทว่าครูเหล่านั้นกลับตอบไม่ได้และแสดงความไม่พอใจ สภิยะจึงเดินทางไปเข้าเฝ้า พระพุทธเจ้า แม้ในตอนแรกจะกังขาในความเป็นผู้เยาว์วัยของพระองค์ แต่เมื่อได้รับโอกาสสนทนาธรรม สภิยะกลับได้รับคำตอบที่กระจ่างแจ้งจนเกิดความเลื่อมใสสูงสุด

พระพุทธองค์ทรงวิสัชนาคำถามของสภิยะด้วยความรอบรู้ในสภาวะธรรม โดยสรุปคุณสมบัติของผู้เข้าถึงมรรคผลผ่านคำนิยามสำคัญ ได้แก่:

• นิยามทางธรรม: การเป็นสมณะ ผู้ฝึกตน ผู้ตื่น (พุทธะ) พราหมณ์ และผู้เป็นนักรบทางธรรม (วีระ) โดยทั้งหมดล้วนมีพื้นฐานจากการละกิเลส การดับความยึดมั่นถือมั่น และการก้าวข้ามกระแสแห่งสังสารวัฏ
• กระบวนการขัดเกลา: เน้นการชำระบาปอกุศลทั้งภายในและภายนอก การรู้เท่าทันความจริงของโลกและธรรม การวางเฉยในความดีความชั่ว และการเป็นผู้ไม่ยึดติดในนามและรูป
• ผลของการปฏิบัติ: ผู้ที่เป็นปราชญ์และผู้เชี่ยวชาญคือผู้ที่เรียนรู้และเข้าใจธรรมอย่างถ่องแท้ มีจิตหลุดพ้นจากบ่วงและพันธนาการทั้งปวง

เมื่อฟังคำตอบจบลง สภิยะ เกิดปีติปราโมทย์อย่างยิ่ง จึงกล่าวสรรเสริญพระพุทธองค์ด้วยบทกวีอันวิจิตร และประกาศตนเป็นอุบาสกผู้ขอถึงพระรัตนตรัยเป็นที่พึ่ง พร้อมทั้งขออุปสมบท พระพุทธองค์ทรงให้สภิยะอยู่ปริวาสเป็นเวลา 4 เดือนตามธรรมเนียมของผู้ที่เคยเป็นนักบวชลัทธิอื่นมาก่อน แต่สภิยะแสดงความตั้งใจมั่นที่จะถือปฏิบัติถึง 4 ปี หลังจากผ่านกระบวนการแล้ว สภิยะจึงได้รับการอุปสมบทและในที่สุดท่านก็ได้บรรลุธรรมเป็น พระอรหันต์ ผู้สิ้นกิเลสและเครื่องเศร้าหมองทั้งปวง