มาฆสูตร

มาฆสูตร เป็นพระสูตรที่แสดงถึงการชี้แนะของพระพุทธเจ้าต่อมาฆมาณพเกี่ยวกับการทำทานและการบูชาที่ให้ผลบุญมาก โดยเริ่มจากมาฆมาณพผู้เป็นคฤหัสถ์ผู้ใจบุญได้ทูลถามพระพุทธองค์ว่า การที่เขาขยันทำทานให้แก่ผู้คนจำนวนมากนั้นถือว่าได้บุญมากหรือไม่ พระพุทธองค์ทรงยืนยันว่าการให้ทานนั้นเป็นกุศล แต่การจะทำให้ทานนั้นบริสุทธิ์และมีผลมาก จำเป็นต้องพิจารณาที่ "เนื้อนาบุญ" หรือผู้รับทานเป็นสำคัญ

พระพุทธองค์ได้ทรงจำแนกลักษณะของผู้ที่ควรแก่การรับทาน (ทักขิเณยยบุคคล) ว่าคือผู้ที่ประพฤติปฏิบัติตนเพื่อความหลุดพ้น ได้แก่:

• ผู้ดำเนินชีวิตอิสระ: ผู้ที่ตัดกิเลสและพันธนาการทั้งปวงได้แล้ว ไม่มีความห่วงใย ไม่ยึดติด
• ผู้มีจิตสงบ: ผู้ที่ละโลภ โกรธ หลง มีจิตใจสะอาดปราศจากเล่ห์เพทุบายและมานะ
• ผู้มีปัญญา: ผู้ที่รู้แจ้งในความจริง ดำเนินชีวิตอย่างมีสติ และเป็นที่พึ่งให้แก่ผู้อื่นได้

นอกเหนือจากตัวผู้รับทานแล้ว พระพุทธองค์ยังสอนถึงวิธีการทำทานให้ได้บุญมหาศาล คือผู้ให้ต้องเป็นผู้ที่มีความเลื่อมใสในขณะให้ และต้องประกอบด้วยการปฏิบัติทางจิตควบคู่กันไป ดังนี้:

• การชำระจิตใจ: ละความโลภและความโกรธในขณะทำทาน
• การเจริญเมตตา: แผ่เมตตาจิตอย่างไม่มีประมาณไปในทิศทั้งปวงทั้งกลางวันและกลางคืน

ในตอนท้าย พระพุทธองค์สรุปว่า ผู้ที่ประกอบการบูชาด้วย "วิชชา 3 ประการ" (ความชัดเจนในทาน, ความเลื่อมใสในผู้รับ, และการเจริญเมตตาภาวนา) ย่อมเป็นเหตุให้ผู้นั้นเข้าถึงพรหมโลกได้ หลังจากฟังธรรมจบ มาฆมาณพเกิดความเลื่อมใสอย่างยิ่ง จึงประกาศตนเป็นอุบาสกผู้ถึงพระรัตนตรัยตลอดชีวิต