ทุติยอุปัสสยทายกวิมาน

ทุติยอุปัสสยทายกวิมาน เป็นพระสูตรที่บันทึกบทสนทนาระหว่าง พระมหาโมคคัลลานะเถระ กับเทพบุตรองค์หนึ่ง ณ ขุททกนิกาย พระไตรปิฎกฉบับมหามกุฏราชวิทยาลัย (มมร) ซึ่งแสดงถึงผลบุญอันยิ่งใหญ่ของการถวายทานในพระพุทธศาสนา โดยมีเหตุการณ์เริ่มต้นเมื่อครั้งที่พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระเวฬุวันวิหาร กรุงราชคฤห์ ในสมัยนั้นมีพระภิกษุสงฆ์เป็นจำนวนมากเดินทางเพื่อไปเข้าเฝ้าพระพุทธองค์ และได้แวะพักตามสถานที่ต่างๆ ในระหว่างทาง

จากเนื้อหาในพระสูตร เทพบุตรองค์ดังกล่าวได้เล่าถึงอดีตชาติของตนและภรรยาเมื่อครั้งยังเป็นมนุษย์ว่า ตนได้มีจิตใจที่เลื่อมใสศรัทธา ได้ร่วมกัน ถวายที่พักอาศัย (เสนาสนะ) แก่พระอรหันต์ พร้อมทั้งได้ บริจาคข้าวและน้ำอันไพบูลย์ เป็นทานด้วยความเคารพ ผลแห่งบุญกุศลอันบริสุทธิ์และการต้อนรับด้วยความนอบน้อมนั้น ส่งผลให้เมื่อละจากโลกมนุษย์ไปแล้ว จึงได้มาอุบัติในวิมานทิพย์อันโอฬาร มีรัศมีสว่างไสวเจิดจ้า เปรียบเสมือนดวงอาทิตย์ที่ส่องแสงสว่างอยู่ในท้องฟ้าที่ปราศจากเมฆหมอก และมีความสุขความเจริญรุ่งเรืองในทิพยสมบัติอย่างไม่มีประมาณ

คำสอนหลักและแก่นสำคัญของพระสูตรนี้ ได้แก่:

• อานิสงส์ของการถวายที่พัก (อุปัสสยทาน): การถวายที่อยู่อาศัยแก่ผู้มีศีลหรือพระอรหันต์ เป็นทานที่มีอานิสงส์มาก ช่วยเกื้อหนุนให้ผู้ให้ได้รับความร่มเย็นเป็นสุขทั้งในโลกนี้และโลกหน้า
• ผลของทานที่กระทำด้วยความเคารพ: การถวายทานด้วยจิตใจที่เลื่อมใสศรัทธา บริสุทธิ์ และกระทำด้วยความเคารพในทาน ย่อมส่งผลให้เกิดโภคสมบัติและวิมานทิพย์ที่สว่างไสว
• กฎแห่งกรรม: ย้ำเตือนให้พุทธศาสนิกชนหมั่นทำความดี สร้างกุศล ละเว้นความชั่ว เพราะบุญกุศลที่ทำไว้ในยามเป็นมนุษย์จะเป็นเสบียงและที่พึ่งอันเกษมในสัมปรายภพ