ปุปผรัตตชาดก

ปุปผรัตตชาดก เป็นชาดกที่แสดงถึงโทษภัยของความลุ่มหลงในกิเลสและภรรยา จนนำไปสู่ความพินาศย่อยยับแก่ชีวิต โดยมีเนื้อหาสำคัญสรุปได้ดังนี้

ในอดีตกาล มีชายเข็ญใจผู้หนึ่งถูกภรรยาคะยั้นคะยอให้ไปขโมยดอกคำในไร่หลวง เพื่อนำมาทำผ้าย้อมดอกคำสำหรับใส่ไปเที่ยวงานมหรสพกลางคืนในเดือน ๑๒ แม้จะมีเทวดามาเตือนให้เห็นภัยในอนาคต แต่ด้วยความหลงมัวเมาในภรรยา ชายผู้นั้นจึงยอมเสี่ยงชีวิตลักลอบเข้าไร่หลวงจนถูกจับได้ และพระราชาทรงสั่งลงโทษประหารชีวิตด้วยการเสียบหลาว

ขณะที่กำลังได้รับทุกขเวทนาอย่างแสนสาหัสจากการถูกเสียบหลาวและถูกฝูงกาจิกกินเนื้อตัว ชายผู้นั้นกลับไม่ได้สนใจความเจ็บปวดทางกาย แต่กลับคร่ำครวญถึงภรรยาด้วยความอาลัยอาวรณ์ว่า ตนรู้สึกทุกข์ใจที่ภรรยาไม่ได้นุ่งห่มผ้าย้อมดอกคำไปเที่ยวงานมหรสพด้วยกัน จนกระทั่งเสียชีวิตและไปตกนรก

• สถานที่แสดงธรรม: พระเชตวันมหาวิหาร
• ผู้ปรารภ: ภิกษผู้กระสันอยากลาสิกขาเพราะคิดถึงภรรยาเก่า
• การประชุมชาดก:
  • สามีภรรยาในครั้งนั้น ได้มาเป็นคู่สามีภรรยาคู่เดิมในปัจจุบัน
  • อากาสัฏฐเทวดaผู้เตือนภัย ได้มาเป็นพระพุทธเจ้า

คำสอนหลักของชาดกเรื่องนี้: พระพุทธองค์ทรงนำเรื่องนี้มาสอนภิกษุผู้กระสัน เพื่อชี้ให้เห็นว่าหญิงที่เป็นความหลงระเริงในกามคือบ่อเกิดแห่งความพินาศ แม้ในอดีตชาติ ความลุ่มหลงนี้ก็เคยทำให้ชายคนหนึ่งต้องถึงแก่ความตายอย่างน่าอนาถและไปตกนรกมาแล้ว การพ่ายแพ้ต่ออำนาจกิเลสและความหลงในมาตุคามจึงนำมาซึ่งความทุกข์อันหาที่สุดมิได้