มหามังคลชาดก

มหามังคลชาดก เป็นเรื่องราวที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงแสดงอดีตชาติ เมื่อครั้งเสวยพระชาติเป็นรักขิตดาบส ผู้ทรงแก้ปัญหาเรื่อง "มงคล" ให้แก่เหล่าเทวดาและมนุษย์ เพื่อตัดความสงสัยเรื่องมงคล 3 ประการ ได้แก่ ทิฏฐมงคล (การเห็น) สุตมงคล (การได้ยิน) และมุตมงคล (การได้สัมผัส) ซึ่งพระโพธิสัตว์ทรงชี้แจงว่าสิ่งเหล่านี้ไม่ใช่ "มงคลที่แท้จริง" แต่พระองค์ทรงแสดงหลักธรรมที่เป็นสวัสดิมงคลอันประเสริฐ 8 ประการ

หลักธรรมที่เป็นสวัสดิมงคลทั้ง 8 ประการ มีรายละเอียดดังนี้:

• เมตตาจิต: การอ่อนน้อมต่อเทวดา พรหม สัตว์ และสรรพชีวิตด้วยเมตตาเป็นนิจ
• ความอ่อนน้อมถ่อมตน: การประพฤติถ่อมตนต่อสัตวโลก อดทนต่อถ้อยคำชั่วร้าย และไม่กล่าวลำเลิกเรื่องเก่า
• การไม่ดูหมิ่นสหาย: การมีปัญญาและไม่ดูหมิ่นมิตรสหายด้วยเรื่องศิลปะ สกุล ทรัพย์ หรือชาติกำเนิด
• ความเป็นมิตรที่ดี: การไม่ประทุษร้ายมิตร มีคำพูดมั่นคง และรู้จักแบ่งปันทรัพย์ให้แก่มิตร
• การเป็นภรรยาที่ดี: ภรรยาผู้มีวัยเสมอกัน ประพฤติปรองดอง เป็นคนใคร่ธรรม มีศีล และปรนนิบัติสามี
• ราชเสวกผู้จงรักภักดี: ข้าราชการผู้มีความสะอาด ขยัน หมั่นเพียร ไม่ร้าวราน และมีความจงรักภักดีต่อพระราชา
• การให้ทานด้วยศรัทธา: บุคคลผู้มีศรัทธาในการให้ข้าวน้ำ ดอกไม้ ของหอม และเครื่องลูบไล้ด้วยจิตเลื่อมใส
• การคบหาสัตบุรุษ: การเข้าหาผู้รู้แจ้งและผู้ประพฤติสัมมาปฏิบัติเพื่อความบริสุทธิ์แห่งอริยธรรม

พระโพธิสัตว์ทรงสรุปว่า มงคลภายนอกตามความเชื่อทั่วไปไม่มีจริง แต่นรชนผู้มีปัญญาควรประพฤติปฏิบัติตามความสวัสดี 8 ประการนี้ เพราะนำมาซึ่งสุขและผลกำไรในโลก ทั้งยังเป็นหนทางนำไปสู่สุคติและพรหมโลกในที่สุด