สุมังคลเถราปทาน

สุมังคลเถราปทาน เป็นเรื่องราวในอดีตชาติของพระสุมังคลเถระ ซึ่งได้บำเพ็ญบุญบารมีไว้กับพระปิยทัสสีพุทธเจ้า โดยในอดีตท่านเป็นพราหมณ์ผู้มีจิตศรัทธา ขณะที่กำลังเตรียมอาหารเพื่อทำบุญให้แก่พราหมณ์คนอื่นๆ ท่านได้เห็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเสด็จผ่านมาด้วยพระรัศมีอันรุ่งเรือง ประหนึ่งพระอาทิตย์ที่กำลังส่องสว่างท่ามกลางหมู่สาวก ท่านจึงเกิดความเลื่อมใสอย่างยิ่ง และได้นิมนต์พระพุทธองค์พร้อมด้วยพระขีณาสพพันรูปมายังที่พักของท่าน

เมื่อพระพุทธองค์และหมู่สงฆ์เสด็จมาถึง ท่านได้ถวายอาหารด้วยมือของตนเองด้วยความเคารพและจิตที่ผ่องใส พระปิยทัสสีพุทธเจ้าจึงได้พยากรณ์ผลบุญแห่งการถวายทานในครั้งนั้นว่า ท่านจะได้เสวยทิพยสมบัติในเทวโลกเป็นเวลา 27 ชาติ และได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิผู้ครองแผ่นดินถึง 18 ชาติ อีกทั้งยังได้ปกครองแผ่นดินใหญ่ถึง 500 ชาติ ซึ่งเป็นผลานิสงส์จากการถวายภัตตาหารแด่พระพุทธเจ้าและหมู่สงฆ์ผู้เป็นเนื้อนาบุญอันเลิศ

ในชาติสุดท้ายนี้ พระสุมังคลเถระได้บรรลุธรรมอันสูงสุด ท่านได้กล่าวสรุปถึงผลแห่งการปฏิบัติธรรมและการทำความดีของท่านไว้ดังนี้:

• การบำเพ็ญเพียร: ท่านได้ละจากบ้านเรือนเข้าสู่ป่าเพื่อบำเพ็ญเพียร จนสามารถเผากิเลสให้สิ้นไปได้
• อานิสงส์แห่งทาน: ตลอดระยะเวลา 18,000 กัปที่ผ่านมา ผลแห่งการถวายภัตตาหารในครั้งนั้นทำให้ท่านไม่เคยไปเกิดในทุคติภูมิเลย
• คุณวิเศษที่ได้รับ: ท่านได้บรรลุปฏิสัมภิทา 4, วิโมกข์ 8 และอภิญญา 6 ซึ่งเป็นการยืนยันว่าท่านได้ปฏิบัติสำเร็จตามคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าโดยบริบูรณ์แล้ว

เนื้อหาในพระสูตรนี้แสดงให้เห็นถึงพลังแห่งศรัทธาที่ตั้งมั่นในพระรัตนตรัย ซึ่งส่งผลให้เกิดความสุขทั้งในภพภูมิปัจจุบันและอนาคต จนกระทั่งสามารถก้าวข้ามวัฏสงสารและบรรลุถึงความหลุดพ้นในที่สุด