กุณฑธานเถราปทาน

กุณฑธานเถราปทาน เป็นเรื่องราวในอดีตชาติและการบรรลุธรรมของ พระกุณฑธานเถระ ผู้ได้รับยกย่องจากพระพุทธเจ้าว่าเป็นผู้เลิศในการรับสลาก (สลากัคคัพภะ) โดยเหตุการณ์เริ่มต้นในสมัยของ พระปทุมุตตรพุทธเจ้า ท่านได้เกิดเป็นกุลบุตรผู้มีความเลื่อมใส ได้นำดอกกะดาริกาขนาดใหญ่ไปถวายแด่พระพุทธองค์ขณะที่พระองค์เพิ่งออกจากสมาบัติ พระพุทธเจ้าทรงรับและเสวยดอกไม้นั้นเพื่อยังความเลื่อมใสให้เกิดแก่ท่าน

จากบุญกุศลในครั้งนั้น พระพุทธองค์ได้ทรงพยากรณ์อนาคตของท่านไว้ว่า ท่านจะได้เป็นท้าวสักกเทวราช 11 ครั้ง และเป็นพระเจ้าจักรพรรดิ 34 ครั้ง ต่อมาในกัปที่ 100,000 ท่านจะมาเกิดในตระกูลอุกกากราชและเป็นสาวกของ พระโคตมพุทธเจ้า อย่างไรก็ตาม พุทธพยากรณ์ยังระบุว่าด้วยวิบากกรรมในอดีตที่ท่านเคยด่าทอพระสมณะผู้มีศีล ท่านจึงต้องได้รับฉายาว่า "กุณฑธาน" ซึ่งเป็นชื่อที่สะท้อนถึงวิบากกรรมในครั้งนั้น

เนื้อหาในพระสูตรสรุปใจความสำคัญและหลักธรรมปฏิบัติได้ดังนี้:

• การสร้างบุญบารมี: การถวายทานและทำนุบำรุงพระพุทธศาสนาด้วยความเลื่อมใสเป็นเหตุให้ถึงพร้อมด้วยสมบัติทั้งในมนุษย์โลกและเทวโลก
• วิบากกรรม: แม้จะเป็นผู้มีบุญมาก แต่กรรมจากการกล่าวล่วงเกินพระอริยบุคคลย่อมส่งผลให้ได้รับผลที่ไม่พึงปรารถนาในภายหลังเป็นเครื่องเตือนใจถึงความสำคัญของวาจา
• ความเพียรและการบรรลุธรรม: เมื่อมาถึงสมัยพระพุทธเจ้าพระองค์ปัจจุบัน ท่านได้ปฏิบัติธรรมจนบรรลุ วิชชา 3 และ อภิญญา 6 รวมทั้งปฏิสัมภิทา 4 และวิโมกข์ 8
• ความเป็นเลิศ: พระพุทธเจ้าทรงยกย่องท่านให้ดำรงตำแหน่งเอตทัคคะในด้านการเป็นผู้มีความชำนาญในการรับสลาก อันเกิดจากผลแห่งการบำเพ็ญเพียรในพระพุทธศาสนาจนสิ้นอาสวะกิเลส

สรุปได้ว่า พระกุณฑธานเถระ เป็นแบบอย่างของผู้ที่เพียรพยายามแก้ไขอดีตกรรมด้วยการปฏิบัติธรรมจนถึงที่สุดแห่งทุกข์ และเป็นผู้ที่ได้รับคำสรรเสริญจากพระศาสดาในฐานะสาวกผู้เลิศในหน้าที่ของท่าน