อุปาลิเถราปทาน

เนื้อหาในอุปาลิเถราปทานกล่าวถึงประวัติและบุพกรรมของพระอุบาลีเถระ ผู้ได้รับยกย่องจากพระพุทธเจ้าว่าเป็นผู้เลิศในด้านวินัยธร โดยเหตุการณ์เริ่มต้นขึ้นในสมัยของพระปทุมุตตรพุทธเจ้า พระเถระในอดีตชาติได้เห็นพระพุทธองค์เสด็จมาพร้อมด้วยพระภิกษุสงฆ์ จึงเกิดความเลื่อมใสศรัทธา ได้เข้าไปถวายบังคมและกล่าวสรรเสริญพระคุณของพระพุทธองค์ด้วยคำกลอนอันวิจิตร เปรียบเปรยพระปัญญาคุณของพระองค์ว่าเปรียบเสมือนดวงอาทิตย์ที่ขจัดความมืดมิด (อวิชชา) ให้หมดสิ้นไปจากโลก

เมื่อพระปทุมุตตรพุทธเจ้าทรงสดับคำสรรเสริญนั้น จึงได้ทรงพยากรณ์ถึงอนาคตของท่านว่า ท่านจะได้เสวยสุขในเทวโลกและมนุษย์โลกอย่างมากมาย เป็นท้าวสักกะ 18 ครั้ง เป็นพระเจ้าจักรพรรดิ 25 ครั้ง และในกัปที่แสนจากนี้ ท่านจะไปเกิดในตระกูลของพระเจ้าโอกกากราช ในสมัยของพระโคดมพุทธเจ้า ท่านจะได้บวชในพระพุทธศาสนา ได้บรรลุธรรมเป็นพระอรหันต์ และพระพุทธองค์จะทรงยกย่องท่านให้เป็นเลิศในด้านผู้ทรงพระวินัย

ในชาติปัจจุบัน พระอุบาลีเถระได้ทำตามคำพยากรณ์นั้นจนสำเร็จกิจทุกประการ โดยมีสาระสำคัญที่น่าสนใจดังนี้:

• การศึกษาพระวินัย: พระเถระได้ศึกษาและรักษาพระวินัยของพระพุทธศาสนาไว้ได้อย่างครบถ้วนเปรียบเสมือนขุมทรัพย์แห่งความรู้
• การปฏิบัติธรรม: ท่านได้สำรวมในพระปาติโมกข์และอินทรีย์ทั้งห้า จนสามารถกำจัดอาสวะกิเลสทั้งปวงให้สิ้นไป
• คุณธรรมที่ได้รับ: ท่านได้บรรลุปฏิสัมภิทา 4, วิโมกข์ 8 และอภิญญา 6 ทำให้ท่านเป็นผู้มีความเชี่ยวชาญในพระวินัยอย่างหาที่เปรียบไม่ได้

ท้ายที่สุด พระเถระได้ยืนยันถึงความสำเร็จในการปฏิบัติธรรมของท่านว่า ท่านได้ทำตามคำสอนของพระพุทธเจ้าจนบรรลุถึงเป้าหมายสูงสุดคือความเป็นพระอรหันต์ผู้ปราศจากอาสวะกิเลสทั้งปวงอย่างแท้จริง