ปัญจหัตถิยเถราปทาน

เนื้อหาในปัญจหัตถิยเถราปทาน เป็นการพรรณนาถึงบุพกรรมและผลบุญของพระปัญจหัตถิยเถระ ผู้ซึ่งได้รับอานิสงส์จากการทำบุญด้วยดอกไม้แด่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าในอดีตชาติ โดยสรุปเหตุการณ์สำคัญได้ดังนี้

• เหตุการณ์ในอดีตชาติ: ในสมัยของพระสุเมธสัมมาสัมพุทธเจ้า ท่านได้พบพระองค์เสด็จดำเนินผ่านตลาดด้วยอาการสำรวม มีสติ และมีอินทรีย์อันสงบ ท่านเกิดความเลื่อมใสศรัทธาอย่างแรงกล้า จึงได้นำดอกอุบล 5 ดอกที่ถือมา บูชาพระพุทธเจ้าด้วยมือของตนเอง โดยดอกไม้เหล่านั้นได้ลอยขึ้นไปปรากฏเป็นเพดานคลุมเหนือพระเศียรของพระศาสดาเสมือนศิษย์ผู้ปรนนิบัติอาจารย์
• ผลแห่งบุญบารมี: ด้วยอานิสงส์แห่งการถวายดอกไม้ในครั้งนั้น ทำให้ท่านไม่เคยไปสู่ทุคติภูมิเลยตลอดระยะเวลา 30,000 กัปที่เวียนว่ายตายเกิดในสังสารวัฏ
• บุญญาธิการในภายหลัง: ในช่วง 200 กัปที่ผ่านมา ท่านได้เกิดเป็นพระเจ้าจักรพรรดิผู้ทรงอำนาจถึง 5 ครั้ง นามว่า "หัตถิยะ" ผู้พรั่งพร้อมด้วยกำลังพลและบุญญาธิการ
• บรรลุธรรมในชาติปัจจุบัน: ในชาติปัจจุบัน ท่านได้บวชในพระพุทธศาสนาและบรรลุธรรมเป็นพระอรหันต์ผู้แตกฉานในปฏิสัมภิทา 4 ประการ เป็นผู้ที่ได้ทำกิจที่พระพุทธเจ้าทรงสั่งสอนจนสำเร็จบริบูรณ์แล้ว

ใจความสำคัญของพระสูตรนี้เน้นย้ำถึง "อานิสงส์ของการบูชาพระพุทธเจ้าด้วยจิตที่เลื่อมใส" แม้จะเป็นเพียงการถวายดอกไม้ด้วยศรัทธาเพียงเล็กน้อย แต่หากกระทำต่อพระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า ย่อมส่งผลให้ได้รับความสุขในสุคติภูมิ และเป็นปัจจัยเกื้อหนุนให้บรรลุถึงมรรคผลนิพพานในที่สุด ซึ่งเป็นเครื่องยืนยันถึงอานุภาพแห่งการทำความดีที่ไม่มีวันสูญหายและส่งผลแก่ผู้กระทำอย่างมหาศาล