ภิสาลุวทายกเถราปทาน

ภิสาลุวทายกเถราปทาน เป็นเรื่องราวที่กล่าวถึงบุพกรรมของพระภิสาลุวทายกเถระ ผู้ได้รับอานิสงส์แห่งการถวายทานแด่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าในอดีตชาติ ซึ่งส่งผลให้ท่านบรรลุธรรมเป็นพระอรหันต์ในที่สุด โดยเนื้อหาสำคัญสามารถสรุปได้ดังนี้:

• การบำเพ็ญบุญในอดีตชาติ: ในสมัยของพระวิปัสสีพุทธเจ้า พระเถระได้ปลีกวิเวกอาศัยอยู่ในป่า ท่านได้พบกับพระพุทธเจ้าผู้เป็นเนื้อนาบุญอันยอดเยี่ยม จึงได้นำรากบัว (ภิสาลุวะ) และน้ำสำหรับล้างพระหัตถ์ไปถวายด้วยความเลื่อมใส พร้อมทั้งกราบถวายบังคมที่พระบาทของพระองค์ด้วยเศียรเกล้าก่อนจะเดินทางต่อไป
• อานิสงส์แห่งผลบุญ: ด้วยบุญกุศลที่ได้ถวายรากบัวในครั้งนั้น ส่งผลให้ท่านไม่เคยไปตกในทุคติภูมิเลยตลอดระยะเวลา 91 กัปที่ผ่านมา นอกจากนี้ ในกัปที่ 3 ท่านได้เกิดเป็นพระเจ้าจักรพรรดิผู้ทรงมหิทธานุภาพ นามว่า "ภิสสัมมตะ" ทรงสมบูรณ์ด้วยรัตนะทั้ง 7 ประการ
• การบรรลุธรรมในปัจจุบันชาติ: ในชาติสุดท้ายนี้ ท่านได้ปฏิบัติธรรมจนบรรลุคุณวิเศษ ได้แก่ ปฏิสัมภิทา 4 และวิชชา 3 เป็นต้น ถือเป็นการทำตามคำสอนของพระพุทธเจ้าจนสำเร็จกิจแห่งการดับทุกข์อย่างสิ้นเชิง

บทสรุปของพระสูตรนี้แสดงให้เห็นถึงอานุภาพของการให้ทาน โดยเฉพาะการถวายของที่หาได้ในป่าด้วยจิตที่เลื่อมใสศรัทธาต่อพระสัมมาสัมพุทธเจ้า แม้จะเป็นเพียงรากบัวธรรมดา แต่เมื่อถวายแด่ผู้เป็นทักขิเณยยบุคคลย่อมส่งผลให้เกิดความสุขทั้งในโลกียทรัพย์คือความเป็นพระเจ้าจักรพรรดิ และโลกุตตรทรัพย์คือการบรรลุมรรคผลนิพพานในที่สุด