สัมมุขาถวิกเถราปทาน

สัมมุขาถวิกเถราปทาน เป็นเรื่องราวในอดีตชาติของพระเถระผู้มีบุญญาธิการท่านหนึ่ง ซึ่งได้กล่าวถึงเหตุการณ์สำคัญในสมัยที่พระวิปัสสีพุทธเจ้าประสูติ โดยท่านได้ทำนายลักษณะมหาบุรุษและสรรเสริญพระบารมีของพระองค์ด้วยความเลื่อมใสยิ่ง

ในขณะที่พระวิปัสสีพุทธเจ้าประสูตินั้น ได้เกิดอัศจรรย์นิมิตต่างๆ ขึ้นมากมาย เช่น แผ่นดินไหว แสงสว่างอันรุ่งโรจน์ปกคลุมไปทั่ว สายน้ำหยุดไหล ไฟในนรกดับ นกหยุดบิน และลมพายุสงบลง รวมถึงรัตนะทั้งหลายเปล่งประกาย ท่านได้เห็นปรากฏการณ์เหล่านั้นและได้สดับวาจาแรกของพระพุทธองค์ที่ว่า "เราเป็นผู้เลิศในโลก" ท่านจึงเกิดความสังเวชและศรัทธาอย่างแรงกล้า ได้ทำการสรรเสริญพระบารมีพระพุทธองค์ด้วยความเคารพ ก่อนจะหลีกไปในทิศเบื้องหน้า

ผลบุญจากการได้สรรเสริญพระสัมมาสัมพุทธเจ้าในครั้งนั้น ส่งผลให้ท่านได้รับอานิสงส์อย่างมหาศาล ดังนี้:

• สุคติภูมิ: ท่านไม่เคยตกไปในทุคติภูมิเลยตลอดระยะเวลา 91 กัปที่เวียนว่ายตายเกิด
• สมบัติในมนุษย์: ท่านได้เสวยทิพยสมบัติและเกิดเป็นพระเจ้าจักรพรรดิผู้ทรงมั่งคั่งด้วยรัตนะทั้ง 7 ประการ ถึง 10 ครั้ง ในนามต่างๆ กันตามเหตุการณ์ที่ได้สรรเสริญพระพุทธเจ้า เช่น พระเจ้าปฐวีทุมันดี พระเจ้าโอภาส พระเจ้าอัคคินิพพาปน เป็นต้น
• บรรลุธรรม: ในชาติปัจจุบัน ท่านได้บวชในพระพุทธศาสนาและบรรลุปฏิสัมภิทา 4 ประการ สำเร็จเป็นพระอรหันต์ผู้ทำกิจในพระศาสนาของพระพุทธเจ้าได้สำเร็จบริบูรณ์

เรื่องราวนี้แสดงให้เห็นถึงอานิสงส์ของการสรรเสริญพระพุทธคุณ (สัมมุขาถวิกะ) ซึ่งเป็นเหตุปัจจัยสำคัญที่ส่งผลให้บุคคลประสบความสุขทั้งในทางโลกคือความเป็นใหญ่ และทางธรรมคือการบรรลุถึงซึ่งพระนิพพาน