จันทนปูชกเถราปทาน

จันทนปูชกเถราปทาน เป็นเรื่องราวในอดีตชาติของพระเถระรูปหนึ่งผู้มีบุญญาธิการจากการบูชาพระพุทธเจ้าด้วยของหอม โดยในอดีตกาลนั้น ท่านได้เกิดเป็นกินนรอาศัยอยู่ริมฝั่งแม่น้ำจันทภาคา มีชีวิตอยู่ด้วยการบริโภคดอกไม้และใช้ดอกไม้เป็นเครื่องนุ่งห่ม ในสมัยนั้น พระอัตถทัสสีพุทธเจ้า ผู้เป็นเชษฐบุรุษของโลกได้เสด็จดำเนินมาทางอากาศด้วยพระอาการสงบดุจพญาหงส์ เมื่อท่านเห็นพระพุทธองค์จึงเกิดความเลื่อมใสอย่างยิ่ง ได้กล่าวสรรเสริญพระคุณของพระองค์ที่มีพระพักตร์ผ่องใสและมีจิตที่บริสุทธิ์ยิ่ง

หลังจากที่พระพุทธองค์เสด็จลงจากอากาศและประทับนั่งลงบนสังฆาฏิที่ปูลาดไว้ ท่านจึงรีบนำแก่นจันทน์ที่มีกลิ่นหอมเข้าไปน้อมถวายด้วยจิตที่เลื่อมใสและโสมนัสอย่างที่สุด เมื่อได้กระทำบูชาและถวายบังคมพระบรมศาสดาแล้ว ท่านจึงได้หลีกทางไปทางทิศเหนือ ด้วยผลบุญจากการถวายแก่นจันทน์ในครั้งนั้น ทำให้ท่านไม่เคยไปสู่ทุคติภูมิเลยตลอดระยะเวลา ๑๘ กัป และยังส่งผลให้ท่านได้เกิดเป็นพระเจ้าจักรพรรดิผู้มีพระนามว่า โรหิณี ถึง ๓ ครั้ง ใน ๑๔ กัปก่อนหน้านี้

ในชาติปัจจุบัน ท่านได้บรรลุเป็นพระอรหันต์ผู้สมบูรณ์ด้วยปฏิสัมภิทา ๔ และวิชชา ๓ เป็นผู้ที่ได้ทำตามคำสอนของพระพุทธเจ้าจนสำเร็จกิจแล้ว เนื้อหาของพระสูตรนี้แสดงให้เห็นถึงใจความสำคัญดังนี้:

• อานิสงส์ของการบูชา: การถวายเครื่องหอมหรือสิ่งที่ประณีตแก่พระพุทธเจ้าด้วยจิตศรัทธาย่อมส่งผลให้ได้รับความสุขทั้งในโลกนี้และโลกหน้า
• ผลของบุญ: ผู้ที่สั่งสมบุญดีแล้วย่อมไม่ไปสู่ทุคติ และได้รับสมบัติอันเป็นทิพย์หรือความเป็นผู้ยิ่งใหญ่ในกาลต่อมา
• ความบริสุทธิ์แห่งจิต: หัวใจสำคัญของการบูชาคือ "จิตที่เลื่อมใส" (pasannacitto) ซึ่งเป็นเหตุปัจจัยสำคัญที่นำไปสู่การหลุดพ้นจากกิเลสในที่สุด