สุมนทามิยเถราปทาน

สุมนทามิยเถราปทาน เป็นเรื่องราวที่กล่าวถึงอดีตชาติของพระเถระรูปหนึ่งผู้มีบุญญาธิการอันยิ่งใหญ่ โดยเหตุการณ์สำคัญเริ่มต้นในสมัยของ พระสิทธัตถพุทธเจ้า ผู้เป็นพระศาสดาผู้ประเสริฐ ในครั้งนั้นพระเถระได้มีโอกาสพบพระพุทธเจ้าขณะที่พระองค์ทรงสรงสนานและบำเพ็ญตบะอยู่ ด้วยจิตที่เลื่อมใสศรัทธาอย่างยิ่ง ท่านจึงได้นำ ดอกมะลิ มาร้อยเป็นพวงมาลัย แล้วนำไปถวายแด่พระพุทธองค์ด้วยความเคารพ พร้อมทั้งยืนถือพวงมาลัยนั้นไว้เบื้องหน้าพระพักตร์ด้วยความนอบน้อม

ผลานิสงส์แห่งการถวายพวงดอกมะลินั้นส่งผลให้ท่านได้รับความสุขตลอดระยะเวลายาวนานนับแต่บัดนั้นเป็นต้นมา โดยพระเถระได้กล่าวถึงผลแห่งการกระทำของท่านไว้ดังนี้:

• ความพ้นจากทุคติ: ตลอด 94 กัปป์ที่เวียนว่ายตายเกิด ท่านไม่เคยไปเกิดในทุคติภูมิเลย ผลบุญจากการถวายพวงมาลัยนั้นปกป้องท่านให้เสวยแต่ความสุขในสุคติภูมิ
• ความบริสุทธิ์แห่งจิต: ในชาติสุดท้ายนี้ ท่านได้ปฏิบัติธรรมจนสามารถเผาผลาญกิเลสทั้งปวงให้หมดสิ้นไป บรรลุถึงความเป็นพระอรหันต์ผู้ไร้อาสวะ
• คุณธรรมพิเศษ: ท่านได้บรรลุถึง ปฏิสัมภิทา 4 ซึ่งเป็นความแตกฉานในอรรถ ธรรม นิรุตติ และปฏิภาณ แสดงถึงภูมิธรรมชั้นสูงที่เกิดจากการสั่งสมบารมีมาอย่างยาวนาน

บทสรุปแห่งเถราปทานนี้เป็นเครื่องยืนยันว่า แม้การกระทำที่ดูเรียบง่ายแต่ทำด้วย ความเลื่อมใสศรัทธา ต่อพระสัมมาสัมพุทธเจ้าอย่างหมดใจ ย่อมเป็นเหตุปัจจัยอันยิ่งใหญ่ที่นำพาชีวิตไปสู่หนทางแห่งความพ้นทุกข์ ท่านพระเถระได้กล่าวทิ้งท้ายด้วยความภาคภูมิใจว่า การที่ท่านได้มาบวชและบรรลุธรรมในศาสนาของพระพุทธเจ้านั้น เป็นการมาดีแล้ว และท่านได้ทำหน้าที่ในคำสอนของพระพุทธองค์จนสมบูรณ์ครบถ้วนแล้ว