กาสุมาริผลทายกเถราปทาน

กาสุมาริผลทายกเถราปทาน เป็นเรื่องราวที่กล่าวถึงอดีตชาติของพระเถระรูปหนึ่งผู้มีบุญญาธิการ ได้บำเพ็ญกุศลด้วยการถวายผลไม้แด่พระสัมมาสัมพุทธเจ้า โดยในกาลก่อนเมื่อครั้งที่ท่านยังเป็นเพียงชายผู้หนึ่ง ได้พบเห็นพระพุทธเจ้าผู้ปราศจากธุลีคือกิเลส ประทับนั่งอยู่ ณ ซอกเขา ทรงส่องสว่างรุ่งเรืองดุจดอกกรรณิการ์ เมื่อได้เห็นพระองค์แล้ว ท่านเกิดความเลื่อมใสศรัทธาอย่างแรงกล้า จึงประคองอัญชลีเหนือเศียรเกล้า และนำผลกาสุมารี (ผลไม้ชนิดหนึ่ง) ไปถวายแด่พระพุทธองค์ด้วยจิตที่เบิกบาน

ผลแห่งการถวายทานอันบริสุทธิ์นั้น ส่งผลให้ท่านได้รับอานิสงส์อันยิ่งใหญ่ตลอดระยะเวลาที่เวียนว่ายตายเกิดในวัฏสงสาร โดยมีประเด็นสำคัญดังนี้:

• อานิสงส์แห่งทาน: ท่านกล่าวว่านับตั้งแต่ถวายผลไม้นั้นมาเป็นเวลา 31 กัป ท่านไม่เคยไปสู่ทุคติภูมิเลย ผลบุญนี้เป็นเครื่องนำทางให้ท่านได้รับความสุขและความเจริญในภพชาติต่างๆ
• การบรรลุธรรม: ในชาติสุดท้ายนี้ ท่านได้ปฏิบัติธรรมจนสามารถเผากิเลสทั้งปวงให้สิ้นไป เป็นผู้ปราศจากอาสวะกิเลสโดยสิ้นเชิง
• สัมฤทธิผลแห่งความเพียร: ท่านได้บรรลุปฏิสัมภิทา 4 ประการ และถือว่าการได้มาพบพระพุทธศาสนาและการได้ทำหน้าที่ของสาวกให้สมบูรณ์นั้น เป็นการมาดีแล้ว เป็นการทำกิจของพระพุทธศาสนาสำเร็จอย่างงดงาม

บทสรุปแห่งเถราปทานนี้ชี้ให้เห็นถึง อานุภาพของการถวายทานด้วยจิตที่เลื่อมใสศรัทธา ต่อพระผู้มีพระภาคเจ้า แม้จะเป็นเพียงการถวายทานด้วยวัตถุสิ่งของเพียงเล็กน้อย แต่หากทำด้วยความเคารพและตั้งใจมั่น ย่อมเป็นปัจจัยสำคัญที่ส่งผลให้บรรลุถึงความเป็นผู้พ้นจากกิเลสและถึงซึ่งพระนิพพานได้ในที่สุด