วิเภทกพีชิยเถราปทาน

เนื้อหาในวิเภทกพีชิยเถราปทาน เป็นการกล่าวถึงประวัติและผลบุญในอดีตชาติของพระเถระผู้มีนามว่า พระวิเภทกพีชิยเถระ ซึ่งได้บำเพ็ญกุศลกรรมอันเป็นเหตุให้ท่านได้บรรลุธรรมเป็นพระอรหันต์ในกาลต่อมา โดยใจความสำคัญมีดังนี้

ในอดีตกาล ครั้งที่พระกกุสันธพุทธเจ้า พระผู้ทรงเป็นจอมปราชญ์ผู้บรรลุธรรมทั้งปวง ได้เสด็จออกจากหมู่คณะไปบำเพ็ญเพียรในป่าลึก ในขณะนั้นพระเถระ (ซึ่งในชาติก่อนเป็นผู้มีจิตศรัทธา) ได้พบเห็นพระพุทธองค์กำลังประทับนั่งสมาธิอยู่ในหุบเขา จึงเกิดความเลื่อมใสอย่างยิ่ง ท่านได้นำเมล็ดพืช (บีชะ) มามาร้อยเป็นพวงแล้วน้อมถวายแด่พระพุทธเจ้าด้วยจิตที่ผ่องใส

ผลบุญจากการถวายเมล็ดพืชในครั้งนั้นส่งผลให้ท่านได้รับอานิสงส์อย่างมหาศาลตลอดระยะเวลาที่เวียนว่ายตายเกิดในวัฏสงสาร ท่านกล่าวว่าไม่เคยไปเกิดในทุคติภูมิเลยด้วยอานิสงส์แห่งการถวายทานนี้ จนกระทั่งในภพชาติปัจจุบัน ท่านได้บำเพ็ญเพียรจนสามารถทำลายกิเลสทั้งปวงให้หมดสิ้นไป เปรียบเสมือนพญาช้างที่ตัดเครื่องพันธนาการได้สำเร็จ บรรลุถึงสถานะพระอรหันต์ผู้ปราศจากอาสวะกิเลส

สรุปคุณธรรมและผลแห่งการปฏิบัติของท่านได้ดังนี้:

• บุญกิริยา: การถวายทานด้วยจิตที่เลื่อมใสต่อพระพุทธเจ้าเป็นเหตุให้เกิดกุศลอันยิ่งใหญ่
• ผลแห่งบุญ: การไม่ไปเกิดในทุคติภูมิ และการได้รับความสุขในภพภูมิที่ดี
• ผลสัมฤทธิ์แห่งการปฏิบัติ: บรรลุวิชชา 3, ปฏิสัมภิทา 4, วิโมกข์ 8 และอภิญญา 6 ซึ่งเป็นเครื่องยืนยันว่าท่านได้ทำตามคำสอนของพระพุทธเจ้าจนสำเร็จกิจสมบูรณ์แล้ว

พระเถระได้กล่าวย้ำในบทท้ายว่า การมาสู่สำนักของพระพุทธเจ้าถือเป็นการมาดีแล้ว และท่านได้บรรลุถึงเป้าหมายสูงสุดในพระพุทธศาสนาอย่างแท้จริง