ชัมพูผลิยเถราปทาน

อัมพผลิยเถราปทาน เป็นเรื่องราวการบำเพ็ญบุญบารมีในอดีตชาติของพระเถระผู้มีนามว่า พระอัมพผลิยเถระ ซึ่งได้กราบทูลเล่าถึงที่มาของการบรรลุธรรมเป็นพระอรหันต์ โดยในอดีตชาติเมื่อครั้งสมัยของ พระปทุมุตตรพุทธเจ้า พระองค์ทรงเป็นผู้นำโลกและผู้ประเสริฐที่สุดในขณะนั้น ท่านได้พบเห็นพระพุทธเจ้ากำลังเสด็จบิณฑบาต จึงเกิดความเลื่อมใสศรัทธาอย่างแรงกล้า และได้นำ ผลไม้รสเลิศ (อัมพะ/มะม่วง) มาถวายแด่พระองค์ด้วยจิตใจที่ผ่องใส

ด้วยอานิสงส์แห่งการถวายผลไม้แด่พระพุทธเจ้าในครั้งนั้น ทำให้ท่านได้รับผลบุญมหาศาลส่งผลให้ท่านไม่เคยไปเกิดในทุคติภูมิเลยตลอดระยะเวลาหนึ่งแสนกัป ทั้งยังได้บรรลุถึงฐานะที่มั่นคง (นิพพาน) ซึ่งเป็นสภาวะที่พ้นจากชัยชนะและความพ่ายแพ้ทางโลก สำหรับการบรรลุธรรมในปัจจุบันชาติ ท่านได้ระลึกถึงเหตุการณ์นั้นและยืนยันถึงผลของการให้ทานที่นำไปสู่ความสิ้นอาสวะกิเลสทั้งปวง

สรุปใจความสำคัญและคุณธรรมที่ปรากฏในพระสูตรนี้ ได้แก่:

• ศรัทธาที่บริสุทธิ์: การถวายทานด้วยจิตที่เลื่อมใสในพระพุทธเจ้า ผู้เป็นเนื้อนาบุญอันยอดเยี่ยมย่อมส่งผลลัพธ์มหาศาล
• อานิสงส์ของการให้: การถวายทานแด่พระผู้ประเสริฐนำพาชีวิตไปสู่สุคติภูมิ และเป็นปัจจัยเกื้อหนุนให้ถึงฝั่งแห่งนิพพาน
• ผลแห่งการปฏิบัติ: พระเถระได้บรรลุ ปฏิสัมภิทา 4 และทำกิจของพระพุทธศาสนาสำเร็จบริบูรณ์

เนื้อหาบทนี้ยังได้กล่าวถึงโครงสร้างของ เอกวิหาริวรรค ซึ่งเป็นวรรคที่ 44 แห่งเถราปทาน โดยพระอัมพผลิยเถระเป็นท่านที่ 10 ในวรรคนี้ ซึ่งรวบรวมเรื่องราวของพระเถระผู้มีประวัติการทำบุญอันโดดเด่นหลากหลายรูปแบบไว้ด้วยกัน เพื่อเป็นคติธรรมแก่พุทธบริษัทในการบำเพ็ญบุญกุศลเพื่อความหลุดพ้นจากวัฏสงสาร