เอกฉัตติยเถราปทาน

เอกฉัตติยเถราปทาน เป็นเรื่องราวในอดีตชาติของพระเถระรูปหนึ่งผู้ได้บรรลุธรรมเป็นพระอรหันต์ โดยท่านได้เล่าถึงบุพกรรมที่ส่งผลให้ท่านได้รับอานิสงส์แห่งการถวายร่มแด่พระสัมมาสัมพุทธเจ้า ในกาลแห่งพระปทุมุตตรพุทธเจ้า ท่านได้พบพระองค์ขณะกำลังเสด็จจงกรมอยู่ท่ามกลางพื้นดินที่ร้อนระอุด้วยถ่านเพลิงและเปลวแดด ซึ่งเป็นสภาพพื้นที่ที่ยากลำบากต่อการดำเนินไป

เมื่อเห็นดังนั้น ท่านจึงเกิดจิตเลื่อมใสศรัทธาอย่างแรงกล้า และได้ถวายร่มสีขาวแด่พระพุทธองค์เพื่อช่วยป้องกันแดดและลม ซึ่งพระผู้มีพระภาคเจ้าทรงเมตตาอนุเคราะห์รับร่มคันนั้นไว้ ผลบุญจากการถวายร่มด้วยใจบริสุทธิ์ในครั้งนั้นส่งผลให้ท่านได้รับอานิสงส์อันยิ่งใหญ่ตลอดการเวียนว่ายตายเกิด ดังนี้:

• ผลบุญในระดับเทวโลกและมนุษยโลก: ท่านได้เสวยทิพยสมบัติเป็นท้าวสักกเทวราชถึง 30 กัป และได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิผู้ครองแผ่นดินถึง 500 ชาติ อีกทั้งยังได้ครองความเป็นพระราชาในประเทศน้อยใหญ่อีกนับครั้งไม่ถ้วน
• อานิสงส์แห่งการไม่มีทุคติ: ท่านกล่าวว่านับตั้งแต่ถวายร่มในแสนกัปที่แล้วมา ท่านไม่เคยไปเกิดในทุคติภูมิเลย ผลแห่งการถวายร่มคอยคุ้มครองท่านอยู่เสมอไม่ว่าจะในภพภูมิใด
• ความสำเร็จในชาติปัจจุบัน: ในชาติสุดท้ายนี้ ท่านได้บรรลุเป็นพระอรหันต์ผู้สิ้นอาสวะกิเลส มีความเชี่ยวชาญในปฏิสัมภิทา 4 และสามารถทำกิจของพระพุทธศาสนาได้สำเร็จสมบูรณ์

สรุปได้ว่า เอกฉัตติยเถราปทาน เน้นย้ำให้เห็นถึงอานิสงส์ของการมีจิตศรัทธาและการถวายสิ่งของที่เป็นเครื่องบรรเทาทุกข์แด่เนื้อนาบุญอันประเสริฐ ซึ่งเป็นเสมือนร่มเงาที่คอยปกป้องคุ้มครองผู้กระทำจากความทุกข์ยากในวัฏสงสาร นำพาไปสู่ความสุขทั้งในภพภูมิที่เวียนว่ายและบรรลุถึงความหลุดพ้นจากกิเลสในที่สุด