ตาลผลิยเถราปทาน

ตาลผลิยเถราปทาน เป็นเรื่องราวในอดีตชาติของพระเถระผู้มีบุญญาธิการท่านหนึ่ง ซึ่งได้มีโอกาสทำบุญกับพระพุทธเจ้าในอดีตกาล โดยเนื้อหาสรุปใจความสำคัญได้ดังนี้

ในกาลสมัยของ พระสตรัศมีพุทธเจ้า (Sataraṁsī) ผู้เป็นสยัมภูและผู้ไม่พ่ายแพ้ต่อหมู่มาร พระองค์ได้เสด็จออกจากที่ประทับเพื่อออกบิณฑบาตโปรดสัตว์ ในขณะนั้นพระเถระในชาติที่เป็นบุรุษเข็ญใจได้ถือ ผลตาล อยู่ในมือ เมื่อได้เห็นพระพุทธองค์ด้วยความเลื่อมใสศรัทธาอย่างยิ่ง จึงเกิดจิตมุ่งมั่นที่จะถวายผลตาลนั้นแด่พระบรมศาสดา ผลแห่งมหาทานในครั้งนั้นได้ส่งผลให้ท่านได้รับอานิสงส์อย่างมหาศาลตลอดระยะเวลาที่เวียนว่ายอยู่ในวัฏสงสาร

ผลบุญจากการถวายผลตาลเพียงผลเดียวนั้น ส่งผลให้ท่านได้รับอานิสงส์ดังนี้:

• การไม่ไปสู่ทุคติ: ตลอดระยะเวลา 94 กัป นับจากที่ได้ถวายทานนั้น ท่านไม่เคยไปเกิดในอบายภูมิเลย
• ความบริสุทธิ์: ในชาติสุดท้ายนี้ ท่านได้บรรลุธรรมเป็นพระอรหันต์ กิเลสทั้งปวงถูกเผาผลาญจนหมดสิ้น เป็นผู้ไม่มีอาสวะ
• ความสำเร็จแห่งวิชชา: ท่านได้บรรลุ ปฏิสัมภิทา 4 ซึ่งเป็นความแตกฉานในธรรมและอรรถรสต่างๆ อันเป็นคุณสมบัติของผู้เป็นพระอรหันต์ผู้ทรงอภิญญา

โดยสรุป พระเถระได้กล่าวสดุดีการทำบุญในครั้งนั้นว่าเป็นสิ่งที่ทำมาดีแล้ว เป็นการปฏิบัติที่ถูกต้องตามคำสอนของพระพุทธเจ้า (พุทธศาสน์) ทำให้ท่านได้รับความสุขและความเจริญอย่างยิ่งจนถึงที่สุดแห่งทุกข์ ซึ่งเป็นการตอกย้ำถึง ผลแห่งทาน ที่แม้จะเป็นเพียงสิ่งเล็กน้อย แต่หากถวายด้วยจิตที่เลื่อมใสต่อเนื้อนาบุญอันประเสริฐ ย่อมส่งผลให้บรรลุถึงความหลุดพ้นได้ในที่สุด