อกิตติจริยา

เนื้อหาจาก อคิตติจริยา (จริยาปิฎก อคิตติวรรค ทานบารมีที่ 1) แสดงถึงเรื่องราวในอดีตชาติของพระโพธิสัตว์ เมื่อครั้งเสวยพระชาติเป็น อคิตติดาบส ผู้บำเพ็ญพรตอยู่ในป่าลึกห่างไกลจากผู้คน พระองค์ทรงบำเพ็ญ ทานบารมี อย่างยิ่งยวดเพื่อความรู้แจ้งในอนาคต

ใจความสำคัญของเรื่องมีเหตุการณ์สำคัญสรุปได้ดังนี้:

• การบำเพ็ญตบะในป่า: พระโพธิสัตว์ในร่างอคิตติดาบส อาศัยอยู่ในป่าใหญ่ด้วยความสงบ มีตบะอันแก่กล้าจนทำให้ท้าวสักกเทวราช (พระอินทร์) เกิดความเกรงกลัวและต้องการมาลองใจ
• การทดสอบความมั่นคง: ท้าวสักกเทวราชแปลงกายเป็นพราหมณ์เข้ามาขอทาน อาหารที่อคิตติดาบสหามาได้ด้วยความยากลำบาก คือใบไม้ในป่าที่ไม่มีน้ำมันและเกลือ แต่พระองค์ก็ทรงเต็มใจถวายด้วยความเคารพโดยไม่หวงแหน
• ความตั้งมั่นในการให้: แม้พราหมณ์จะมาขอซ้ำถึงครั้งที่สองและครั้งที่สาม อคิตติดาบสก็ยังคงถวายทานด้วยจิตใจที่สงบมั่นคง ไม่หวั่นไหว และดำเนินชีวิตอยู่ด้วยปีติสุขโดยไม่มีความเดือดร้อนทางร่างกาย

คำสอนหลักจากจริยาปิฎกบทนี้ เน้นย้ำถึงการบำเพ็ญทานอันบริสุทธิ์โดยไม่หวังลาภ ยศ หรือผลตอบแทนใดๆ แต่มีเป้าหมายสูงสุดคือการบำเพ็ญโพธิสมภารเพื่อบรรลุ “สัพพัญญุตญาณ” (ความเป็นพระพุทธเจ้า) ซึ่งเป็นหัวใจสำคัญของการสร้างบารมีในพระพุทธศาสนา