สังขพราหมณจริยา

เนื้อหาจาก สังขพราหมณจริยา (จริยาปิฎก อกิตติวรรค ทานบารมี) เป็นเรื่องราวในอดีตชาติของพระโพธิสัตว์ เมื่อเสวยพระชาติเป็นพราหมณ์นามว่า "สังขะ" วันหนึ่งมีความประสงค์จะข้ามมหาสมุทรจึงเดินทางไปยังท่าเรือ ระหว่างทางได้พบกับพระปัจเจกพุทธเจ้าผู้ทรงเป็นสยัมภูและผู้ปราศจากกิเลสกำลังดำเนินทางไกลผ่านหนทางกันดารที่เต็มไปด้วยพื้นดินอันแห้งแล้งและยากลำบาก

เมื่อพราหมณ์สังขะได้พบเห็น จึงเกิดจิตศรัทธาและพิจารณาเปรียบเทียบในใจถึงความสำคัญของการทำบุญเปรียบเสมือนชาวนาที่พบนาดีแต่ไม่ยอมหว่านพืชลงไป ย่อมไม่ได้ผลผลิต หรือเปรียบเสมือนข้าราชการที่ปรารถนาความเจริญก้าวหน้าแต่ไม่ยอมสร้างผลงาน ย่อมเสื่อมจากลาภยศ เมื่อคิดได้ดังนั้น จึงถอดรองเท้าและร่มของตนออก เข้าไปกราบถวายบังคมที่พระบาทของพระปัจเจกพุทธเจ้า พร้อมทั้งน้อมถวายร่มและรองเท้าด้วยจิตใจที่เลื่อมใส

พระองค์ทรงสรุปอานิสงส์ของการบำเพ็ญทานครั้งนั้นว่า แม้ตนเองในชาตินั้นจะเป็นผู้มีความสุขสบาย ละเอียดอ่อน และได้รับการเลี้ยงดูมาอย่างดี แต่ด้วยความมุ่งมั่นที่จะบำเพ็ญทานบารมีให้เต็มเปี่ยม จึงได้สละสิ่งของเหล่านั้นถวายแด่เนื้อนาบุญอันยอดเยี่ยม ส่งผลให้ได้รับอานิสงส์ความสุขและผลบุญอันไพศาลในกาลต่อมา

คำสอนหลักจากพระสูตรนี้ประกอบด้วย:

• การมองเห็นเนื้อนาบุญ: การรู้จักเลือกทำบุญกับผู้มีศีลและผู้บริสุทธิ์ เปรียบเสมือนการหว่านพืชลงในนาดี
• ความสำคัญของการลงมือทำ: ผู้ที่ปรารถนาบุญกุศลและความเจริญ จำเป็นต้องลงมือกระทำทานด้วยความศรัทธา ไม่ควรปล่อยโอกาสให้เสียเปล่า
• การบำเพ็ญทานบารมี: ความเสียสละและการให้ทานอย่างเต็มกำลัง เป็นหนทางสำคัญในการสั่งสมบารมีเพื่อความหลุดพ้น