ทสสหัสสเถริยาปทาน

เนื้อหาจาก ทสสหัสสเถริยาปทาน (ประวัติของภิกษุณี 10,000 รูป โดยมีพระนางยโสธรำเป็นประมุข) ในคุุณฑลเกสีวัฏฏะ ได้กล่าวถึงการบำเพ็ญบารมีและความหลุดพ้นจากกิเลสของพระนางยโสธรำและบริวาร ซึ่งมีความเกี่ยวข้องกับพระพุทธศาสมาอย่างยาวนานตั้งแต่สมัยพระทีปังกรพุทธเจ้า โดยสรุปสาระสำคัญได้ดังนี้

• การตั้งความปรารถนาในอดีตชาติ: ในอดีตกาลนับแสนกัปและสี่อสงไขย พระนางยโสธรำและบริวารได้เข้าเฝ้าพระทีปังกรพุทธเจ้า พร้อมทั้งได้ทำบุญร่วมกับพระโพธิสัตว์ (สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าในกาลต่อมา) และตั้งความปรารถนาขอให้ได้เป็นคู่บารมี เป็นภรรยาที่น่าพอใจ และได้ร่วมสร้างบุญบารมีตลอดมา
• การบำเพ็ญทานและการเสียสละ: คณะภิกษุณีทั้งหมดได้สั่งสมบุญกุศลมาอย่างยาวนาน ได้แก่ การให้ทาน การรักษาศีล การเจริญภาวนา ตลอดจนการเสียสละวัตถุสิ่งของ เครื่องสักการะ และความสุขทางโลกเพื่อมุ่งสู่เป้าหมายสูงสุดในพระพุทธศาสนา
• การบรรลุธรรมในชาติปัจจุบัน: เมื่อมาถึงชาติสุดท้าย ได้มาเกิดในตระกูลศากยวงศ์และตระกูลต่างๆ มีรูปโฉมงดงามและเพียบพร้อมด้วยลาภยศ ต่อมาได้ตัดสินใจสละเรือนออกผนวชเป็นบรรพชิต และหลังจากบวชได้ไม่ถึงกึ่งเดือน (15 วัน) ก็สามารถบรรลุธรรมเป็นพระอรหันต์ สิ้นกิเลสและอาสวะทั้งปวง
• ผลแห่งการปฏิบัติธรรม: เหล่าภิกษุณีมีความเพียบพร้อมด้วยลาภสักการะ ได้รับการเคารพสักการะจากมหาชน มีความสุขในสมณเพศ และบรรลุตฏิสัมภิทา 4 ประการ เป็นการบรรลุถึงคำสอนของพระพุทธเจ้าอย่างสมบูรณ์

พระสูตรนี้จึงเป็นเครื่องสะท้อนถึงความเพียรพยายาม การสั่งสมบุญบารมีข้ามภพข้ามชาติ และผลลัพธ์อันสูงสุดคือการบรรลุธรรมเป็นพระอรหันต์ ซึ่งเป็นเป้าหมายอันสูงสุดในพระพุทธศาสนาของเหล่าภิกษุณีผู้มีพระนางยโสธรำเป็นประมุข