ยโสธราเถริยาปทาน

ยโสธรเถริยาปทาน เป็นบทประพันธ์ที่พรรณนาถึงประวัติ ความเพียร และการบำเพ็ญบารมีอดีตชาติของพระนางพิมพายโสธราเถรี ก่อนจะบรรลุอรหัตผลและเข้าสู่ปรินิพพานในที่สุด โดยเนื้อหาสรุปสาระสำคัญได้ดังนี้

• การปลงอายุสังขารและการเข้าเฝ้าพระพุทธเจ้า: เมื่อพระนางยโสธรภิกษุณีมีอายุได้ 78 ปี ทราบว่าอายุสังขารกำลังจะหมดสิ้นและจะปรินิพพานในราตรีนั้น พระนางจึงนำหมู่ภิกษุณีเดินทางจากเมืองสาเกตมาเข้าเฝ้าพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ณ นครราชคฤห์ เพื่อถวายบังคมทูลลา ขอขมาโทษ และแสดงฤทธิ์อภิญญาเพื่อคลายความสงสัยของมหาชน
• การอุทิศตนสร้างบารมีร่วมกับพระโพธิสัตว์: พระนางได้กราบทูลเล่าถึงอดีตชาติในสมัยที่เกิดเป็นนางสุมิตาบรِهมาณี ได้ถวายดอกอุบล 8 ดอกแด่ทีปังกรพุทธเจ้า และตั้งปณิธานขอเป็นคู่บารมีช่วยเหลือพระโพธิสัตว์ในการบำเพ็ญทาน การสละชีวิต และการสร้างสมคุณความดีข้ามภพข้ามชาติ นับอสงไขยไม่ถ้วนจนกระทั่งมาถึงชาติปัจจุบันในตระกูลศากยวงศ์
• การบำเพ็ญทานมหาทานอันยิ่งใหญ่: พระนางทรงเคยถวายมหาสทานแด่พระพุทธเจ้าและพระสาวกนับไม่ถ้วนในอดีตกาล มีความมั่นคงในธรรม ปฏิบัติตนเป็นผู้เกื้อหนุนพระโพธิสัตว์ด้วยความไม่ย่อท้อ
• การบรรลุธรรมและการจบกิจในศาสนา: หลังจากออกบวชเป็นภิกษุณีได้ไม่ถึงกึ่งเดือน พระนางก็สามารถบรรลุอริยสัจ 4 และปฏิสัมภิทา 4 ทำลายกิเลสทั้งปวง สิ้นภพสิ้นชาติ และเข้าสู่พระนิพพานอันเป็นบรมสุข

พระสูตรนี้แสดงให้เห็นถึงความเพียรพยายาม ความเสียสละอันยิ่งใหญ่ และความจงรักภักดีของพระนางพิมพายโสธราเถรี ซึ่งเป็นแบบอย่างอันงดงามของผู้ที่อุทิศตนเพื่อความหลุดพ้นและการเกื้อหนุนพระพุทธศาสนาอย่างแท้จริง