โสภิตพุทธวงศ์

โสภิตพุทธวงศ์ เป็นการพรรณนาถึงประวัติและบารมีของ พระโสภิตพุทธเจ้า พระพุทธเจ้าพระองค์ที่ 6 ในบรรดาพระพุทธเจ้า 24 พระองค์ก่อนยุคของพระสมณโคดมพุทธเจ้า โดยสรุปใจความสำคัญได้ดังนี้:

• ประวัติส่วนพระองค์: พระโสภิตพุทธเจ้าประสูติในพระนครสุธรรม มีพระนามเดิมว่าพระเจ้าสุธรรมและพระมารดานามว่าพระนางสุธรรม พระองค์ครองเรือนอยู่ 9,000 ปี ในปราสาท 3 หลัง คือ กุมุทะ นฬินะ และปทุมะ ก่อนจะเสด็จออกผนวชและบำเพ็ญเพียร 7 วันภายใต้ต้นนาคพฤกษ์จนตรัสรู้
• การประกาศศาสนา: พระองค์ทรงแสดงพระธรรมจักรโปรดเวไนยสัตว์ โดยมีการประชุมธรรมครั้งสำคัญถึง 3 วาระ ซึ่งมีพระอรหันต์ผู้ขีณาสพมาร่วมประชุมเป็นจำนวนมหาศาล พระองค์มีอัครสาวกคือ พระอสมเถระและพระสุนตเถระ มีอุปัฏฐากนามว่าพระอนุมเถระ และมีอัครสาวิกาคือพระนกุลเถรีและพระสุชาดาเถรี
• พระบารมีและพุทธกิจ: พระโสภิตพุทธเจ้าทรงมีพระวรกายสูงถึง 58 ศอก ทรงเปล่งรัศมีสว่างไสวไปทั่วทิศดุจพระอาทิตย์ พระธรรมคำสอนของพระองค์เปรียบเสมือนป่าที่อบอวลด้วยกลิ่นศีลและเปรียบเสมือนมหาสมุทรที่ไม่มีวันเต็มเปี่ยม แม้จะทรงแสดงธรรมและโปรดเวไนยสัตว์ยาวนานถึง 90,000 ปี แต่ในที่สุดพระองค์และเหล่าสาวกก็ต้องดับขันธปรินิพพาน ณ สีหาราม ซึ่งเป็นเครื่องเตือนใจให้เห็นถึงความไม่เที่ยงของสังขารทั้งปวง

ความเกี่ยวข้องกับพระโพธิสัตว์: ในยุคนั้น พระโพธิสัตว์ (พระสมณโคดม) ได้เกิดเป็นพราหมณ์ชื่อ สุชาดา ได้ถวายมหาทานแก่พระโสภิตพุทธเจ้าและเหล่าสาวก ซึ่งพระองค์ได้พยากรณ์ว่า พราหมณ์สุชาดาผู้นี้จะได้ตรัสรู้เป็นพระพุทธเจ้าในอนาคตกาล ทำให้พระโพธิสัตว์เกิดความเลื่อมใสและตั้งมั่นบำเพ็ญบารมีอย่างยิ่งยวดตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา