อโนมทัสสีพุทธวงศ์

อโนมทัสสีพุทธวงศ์ กล่าวถึงประวัติของพระพุทธเจ้าพระนามว่า อโนมทัสสี ผู้ทรงเป็นจอมปราชญ์ผู้มีพระยศอันหาที่สุดมิได้ ทรงอุบัติขึ้นถัดจากสมัยของพระโสภิตพุทธเจ้า พระองค์ทรงบำเพ็ญเพียรจนหลุดพ้นจากเครื่องผูกพันทั้งปวง และทรงแสดงธรรมโปรดเวไนยสัตว์ให้บรรลุมรรคผลนิพพานเป็นจำนวนมหาศาล โดยมีการแสดงธรรมสำคัญ 3 ครั้ง มีผู้บรรลุธรรมเป็นจำนวนหลายร้อยโกฏิ และมีการประชุมพระสาวกผู้ขีณาสพผู้ทรงอภิญญาอีก 3 วาระ

ในสมัยนั้น พระโพธิสัตว์ (ผู้ซึ่งต่อมาคือพระโคตมพุทธเจ้า) ได้เสวยพระชาติเป็น ยักษ์ผู้มีฤทธิ์มาก ทรงเป็นผู้ปกครองยักษ์จำนวนมาก เมื่อได้พบพระพุทธองค์จึงเกิดความเลื่อมใสศรัทธาอย่างยิ่ง ได้นำอาหารและน้ำไปถวายแด่พระพุทธองค์พร้อมด้วยพระสงฆ์สาวก พระอโนมทัสสีพุทธเจ้าจึงทรงพยากรณ์ว่า ในกาลอนาคตอันยาวนาน ผู้นี้จะได้เป็นพระพุทธเจ้าเช่นเดียวกัน พระโพธิสัตว์เมื่อได้สดับพยากรณ์จึงเกิดความปีติและตั้งใจบำเพ็ญบารมี 10 ประการให้บริบูรณ์ยิ่งขึ้นไป

รายละเอียดสำคัญของพระอโนมทัสสีพุทธเจ้า มีดังนี้:

• ชาติกำเนิด: ประสูติในเมืองจันทวดี พระบิดาคือพระเจ้าสิริมา พระมารดาคือพระนางยโสธรา
• การครองเรือน: ทรงครองเรือนอยู่ 10,000 ปี ในปราสาท 3 หลัง มีพระมเหสีคือพระนางสิริมา และพระราชโอรสคือพระอุปวาณะ
• การออกผนวช: เสด็จออกผนวชด้วยยานพาหนะคือวอ ทรงบำเพ็ญเพียรอยู่ 10 เดือนเต็ม
• การตรัสรู้: ทรงตรัสรู้ใต้ต้นอัจชุนพฤกษ์ (ต้นกุ่ม)
• พระสาวกสำคัญ: มีพระอัครสาวกคือพระนิสภะและพระอโนมะ มีพระอุปัฏฐากคือพระวรุณะ และมีพระอัครสาวิกาคือพระสุนทรีและพระสุมนา
• พระชนมายุ: ทรงมีพระชนมายุ 100,000 ปี ในระหว่างนั้นทรงบำเพ็ญพุทธกิจโปรดสัตว์โลกจนนับไม่ถ้วน

ท้ายที่สุด พระพุทธองค์เสด็จดับขันธปรินิพพานที่ธรรมาราม โดยพระสูตรได้ย้ำเตือนถึงความไม่เที่ยงของสังขารว่าทุกสิ่งที่เกิดขึ้นย่อมดับไปเป็นธรรมดา และได้มีการสร้างพระสถูปบรรจุพระบรมสารีริกธาตุของพระองค์ไว้สูงถึง 25 โยชน์