Jungle Thickets
วนปัตถสูตร มัชฌิมนิกาย (MN17) ว่าด้วยเรื่อง การพิจารณาเลือกที่อยู่อาศัยของภิกษุ โดยพระผู้มีพระภาคได้ทรงแสดงหลักเกณฑ์ในการตัดสินใจว่า ภิกษุควรจะอยู่ในป่าชัฏ บ้าน นิคม นคร ชนบท หรือแม้กระทั่งอยู่กับบุคคลใดบุคคลหนึ่งต่อไปหรือไม่ โดยไม่คำนึงถึงความสะดวกสบายทางวัตถุเป็นสำคัญ.
สาระสำคัญของสูตรนี้อยู่ที่การประเมิน ความก้าวหน้าทางธรรม เป็นหลัก พระพุทธองค์ทรงแบ่งสถานการณ์ออกเป็น 4 กรณีหลัก ๆ ดังนี้:
หากการอยู่ในสถานที่นั้นทำให้ สติที่ยังไม่ตั้งมั่นก็ตั้งมั่น จิตที่ยังไม่ตั้งมั่นก็ตั้งมั่น อาสวะที่ยังไม่สิ้นก็ถึงความสิ้นไป และบรรลุธรรมอันปลอดโปร่งจากโยคะที่ยังไม่บรรลุ ได้ แม้ปัจจัยสี่ (จีวร บิณฑบาต เสนาสนะ คิลานปัจจัย) จะหายาก ภิกษุก็ ควรอยู่ในที่นั้นต่อไป ไม่ควรหลีกไป.
หากการอยู่ในสถานที่นั้นทำให้ สติตั้งมั่น จิตตั้งมั่น อาสวะสิ้นไป และบรรลุธรรมได้ และปัจจัยสี่ก็หาง่าย ภิกษุ ควรอยู่ในที่นั้นไปจนตลอดชีวิต ไม่ควรหลีกไป.
หากการอยู่ในสถานที่นั้นทำให้ สติไม่ตั้งมั่น จิตไม่ตั้งมั่น อาสวะไม่สิ้นไป และไม่บรรลุธรรมได้ และปัจจัยสี่ก็หายาก ภิกษุ ควรหลีกไปเสีย จากที่นั้นทันที ไม่ควรอยู่.
หากการอยู่ในสถานที่นั้นทำให้ สติไม่ตั้งมั่น จิตไม่ตั้งมั่น อาสวะไม่สิ้นไป และไม่บรรลุธรรมได้ แต่ปัจจัยสี่กลับหาง่าย ภิกษุก็ยัง ควรหลีกไปเสีย เพราะการออกบวชไม่ได้มีวัตถุประสงค์เพื่อปัจจัยสี่ แต่เพื่อความหลุดพ้น.
พระพุทธองค์ทรงเน้นย้ำว่า การพิจารณาว่าสถานที่หรือบุคคลนั้นเป็นสัปปายะหรือไม่ ขึ้นอยู่กับผลต่อการปฏิบัติธรรมของภิกษุโดยตรง ไม่ใช่ความสะดวกสบายทางโลก.
อ่านพระสูตรฉบับเต็ม →