With Sāḷha and His Friend
สาฬหสูตร เป็นพระธรรมเทศนาที่พระนันทะเถระแสดงแก่สาฬหะและโรหณะ เพื่อให้แนวทางในการ "ตัดสินความเชื่อ" ด้วยตนเอง โดยพระเถระย้ำว่า อย่าเพิ่งด่วนเชื่อตามขนบธรรมเนียม การบอกเล่าต่อๆ กันมา ตำรา หรือการใช้เพียงตรรกะเหตุผล แต่ให้พิจารณาจาก "ผลการปฏิบัติ" ว่าสิ่งใดเป็นอกุศล มีโทษ และนำไปสู่ความทุกข์ สิ่งนั้นควรละเว้น แต่หากสิ่งใดเป็นกุศล มีคุณ และนำไปสู่ความสุข สิ่งนั้นควรยึดถือปฏิบัติ
หัวใจสำคัญของพระสูตรนี้คือการแยกแยะระหว่างสิ่งที่ "ควรละ" และ "ควรเจริญ" โดยพิจารณาจากพื้นฐานของจิตใจ ดังนี้:
เมื่อบุคคลละเว้นจากอกุศลและพัฒนาจิตให้เปี่ยมด้วย เมตตา กรุณา มุทิตา และอุเบกขา จนจิตกว้างขวางไร้พรมแดน ย่อมทำให้เกิดปัญญาหยั่งรู้ถึงความไม่เที่ยงและธรรมะที่เหนือไปกว่าการรับรู้ทางประสาทสัมผัส การปฏิบัติเช่นนี้จะส่งผลให้ จิตหลุดพ้นจากกิเลส ทั้งความทะยานอยากและความไม่รู้ จบสิ้นกระบวนการเวียนว่ายตายเกิด บรรลุถึงสภาวะแห่งความเย็นใจ ดำเนินชีวิตอยู่อย่างผู้ที่ดับร้อนแล้วและมีความสุขอย่างยิ่งในปัจจุบัน
อ่านพระสูตรฉบับเต็ม →