พรหมนิมันตนิกสูตร

พรหมนิมันตนิกสูตร (มัชฌิมนิกาย MN 49) เป็นพระสูตรที่พระพุทธเจ้าทรงแสดงเพื่อชี้ให้เห็นถึงมิจฉาทิฏฐิของท้าวพกพรหม ซึ่งมีความเชื่อว่าพรหมโลกที่ตนอาศัยอยู่นั้นเที่ยงแท้ ยั่งยืน มั่นคง ไม่มีการเกิด แก่ เจ็บ ตาย และไม่มีทางหลุดพ้นที่ประเสริฐยิ่งไปกว่านี้แล้ว

พระพุทธองค์ทรงทราบด้วยพระญาณถึงความดำริผิดของท้าวพกพรหม จึงเสด็จไปยังพรหมโลกเพื่อโปรด เมื่อพกพรหมเห็นพระพุทธเจ้าก็กล่าวเชื้อเชิญและยืนยันในความเชื่อของตนว่าพรหมสถานนี้เป็นอมตะ พระพุทธเจ้าจึงตรัสตอบว่า ท้าวพกพรหมตกอยู่ในอวิชชาอย่างลึกซึ้ง ที่กล่าวสิ่งที่ไม่เที่ยงว่าเที่ยง กล่าวสิ่งที่ไม่ยั่งยืนว่ายั่งยืน และปฏิเสธการมีอยู่ของทางหลุดพ้นที่สูงกว่า

ในระหว่างการสนทนา มารผู้มีบาปได้เข้าสิงกายของพรหมบริวารตนหนึ่ง เพื่อขัดขวางไม่ให้พระพุทธเจ้าทรงว่ากล่าวท้าวพกพรหม และพยายามทำให้พระองค์เลิกล้มการแสดงธรรมแก่เหล่าสาวกและบรรพชิต ด้วยความปรารถนาที่จะรั้งสัตว์โลกไว้ภายใต้อำนาจของตน แต่พระพุทธเจ้าทรงรู้เท่าทันมาร จึงตรัสตอบโต้และแสดงพุทธานุภาพอันยิ่งใหญ่ ทรงแสดงให้เห็นถึงขอบเขตแห่งอำนาจของท้าวพกพรหมที่จำกัด และทรงชี้ให้เห็นถึงภูมิธรรมที่สูงยิ่งกว่า ซึ่งท้าวพกพรหมไม่รู้จัก

พระพุทธองค์ทรงสาธิตอานุภาพทางจิตและอิทธิปาฏิหาริย์หลายประการที่แม้แต่ท้าวพกพรหมก็ไม่อาจเทียบได้ เช่น การหายตัวไปโดยที่พรหมและบริวารได้ยินเสียงแต่ไม่เห็นตัว ในที่สุด พระพุทธเจ้าทรงยืนยันว่าพระองค์ได้ละทิ้งเหตุแห่งการเกิดใหม่ทั้งหมดแล้ว ซึ่งทำให้มารไม่สามารถรุกรานได้อีกต่อไป และท้าวพกพรหมก็หมดสิ้นข้อโต้แย้ง พระสูตรนี้จึงเน้นย้ำถึงความเหนือกว่าของพระปัญญาญาณของพระพุทธเจ้าเหนือทิฏฐิที่ผิด และอำนาจของมาร.