Pemasutta

เปมสูตร

Fondness

ข้อมูล เปมสูตร
พระไตรปิฎกเล่มที่ 21
นิกายอังคุตรนิกาย
ผู้แสดงธรรมพระพุทธเจ้า
ผู้ฟังหมู่ภิกษุ
สถานที่
อ่านพระสูตรเปมสูตร →

สรุปเนื้อหา เปมสูตร

เปมสูตร (อังคุตตรนิกาย จตุกนิบาต) ว่าด้วยเรื่องความรักและความเกลียดชัง พระพุทธองค์ทรงชี้ให้เห็นว่าสภาวะเหล่านี้เป็นสิ่งที่เกิดขึ้นจากเหตุปัจจัยต่อกันและกัน ซึ่งสามารถจำแนกออกเป็น 4 ลักษณะ ได้แก่ ความรักที่เกิดจากความรัก (เห็นคนอื่นรักในคนที่เรารัก), ความเกลียดที่เกิดจากความรัก (เห็นคนอื่นเกลียดในคนที่เรารัก), ความรักที่เกิดจากความเกลียด (เห็นคนอื่นเกลียดในคนที่เราเกลียด) และ ความเกลียดที่เกิดจากความเกลียด (เห็นคนอื่นรักในคนที่เราเกลียด) ความวุ่นวายทางใจเหล่านี้ล้วนมีรากฐานมาจากความยึดติดในบุคคล

พระพุทธองค์ทรงสอนวิธีดับความยึดติดเหล่านี้ โดยเริ่มจากการทำสมาธิ (ฌาน 4) เพื่อระงับชั่วคราว ไปจนถึงการบรรลุอรหันตผล ซึ่งเป็นการตัดรากเหง้าของกิเลสให้หมดสิ้นไป ทำให้ไม่สามารถเกิดขึ้นได้อีกในอนาคต โดยมีคุณลักษณะของผู้ที่ไม่หวั่นไหว คือผู้ที่ไม่ตกอยู่ในสภาวะดังต่อไปนี้:

  • การดึงเข้ามา (Draw close): คือการยึดถือในขันธ์ 5 ว่าเป็นตัวตน หรือมีตัวตนอยู่ในขันธ์
  • การผลักออก (Push back): คือการโต้ตอบเมื่อถูกด่าทอหรือรบกวนด้วยการด่าทอหรือโต้ตอบกลับ
  • การฟุ้งซ่าน (Fume): คือการสร้างความสำคัญตน (Conceit) ว่า "ฉันเป็น" หรือ "ฉันจะมี" ในรูปแบบต่างๆ
  • การจุดติด (Ignite): คือการยึดติดในเหตุปัจจัยว่า "ฉันเป็นเพราะเหตุนี้"
  • การเผาไหม้ (Burn up): คือการที่ยังละมานะ (ความถือตัวว่ามีตัวตน) ไม่ได้

สรุปคือ การปฏิบัติเพื่อพ้นจากความทุกข์ คือการฝึกจิตให้ปล่อยวางจากความยึดถือในตัวตน (อัตตา) เมื่อไร้ซึ่งมานะและการยึดติดใน "ตัวกู-ของกู" ใจย่อมสงบเย็น ไม่หวั่นไหวไปตามกระแสของความรักความเกลียดชังที่เกิดจากผู้อื่นหรือสิ่งภายนอก เป็นสภาวะที่กิเลสถูกกำจัดอย่างถอนรากถอนโคนและไม่อาจย้อนกลับมาเผาไหม้จิตใจได้อีก

อ่านพระสูตรฉบับเต็ม →
ปรับปรุงข้อมูลล่าสุดวันที่ 2026-05-31

แสดงความคิดเห็น

แบ่งปันข้อสังเกต คำถาม หรือข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับเปมสูตร

0 ความคิดเห็น
กำลังโหลดความคิดเห็น...
สารบัญพระไตรปิฎก · Tipiṭaka