สัตตกัมมสูตร

พระสูตรนี้ (สัตตกัมมสูตร) พระพุทธองค์ทรงจำแนกบุคคลออกเป็น 4 ประเภท โดยใช้มาตรฐานของ ศีล 5 และวจีทุจริต 4 เป็นตัวชี้วัด เพื่อให้พุทธบริษัทเข้าใจถึงระดับความดีงามของบุคคลและหน้าที่ในการเป็นกัลยาณมิตรต่อผู้อื่น โดยเนื้อหาแบ่งออกเป็น 2 กลุ่มหลัก ได้แก่ กลุ่มคนไม่ดี (อสัปปุรุษ) และกลุ่มคนดี (สัปปุรุษ)

โดยแบ่งประเภทของบุคคลได้ดังนี้:

• คนไม่ดี (อสัปปุรุษ): คือผู้ที่ประพฤติตนเป็นมิจฉาจาร ทำผิดศีลและวาจา ได้แก่ การฆ่าสัตว์ ลักทรัพย์ ประพฤติผิดในกาม พูดเท็จ พูดส่อเสียด พูดคำหยาบ และพูดเพ้อเจ้อ
• คนไม่ดียิ่งกว่า: คือผู้ที่นอกจากจะกระทำความชั่วด้วยตนเองแล้ว ยังชักชวนหรือกระตุ้นให้ผู้อื่นกระทำความชั่วเหล่านั้นตามไปด้วย
• คนดี (สัปปุรุษ): คือผู้ที่ตั้งมั่นอยู่ในความดี ละเว้นจากการฆ่าสัตว์ ลักทรัพย์ ประพฤติผิดในกาม และสำรวมในวาจาทั้ง 4 ประการ
• คนดียิ่งกว่า: คือผู้ที่ไม่เพียงแต่รักษาศีลและวาจาบริสุทธิ์ด้วยตนเอง แต่ยังทำหน้าที่เป็นกัลยาณมิตร ชักชวนและสนับสนุนให้ผู้อื่นละเว้นจากความชั่วและตั้งมั่นอยู่ในความดีเช่นเดียวกัน

ใจความสำคัญของพระสูตรนี้มุ่งเน้นให้เห็นว่า การเป็นคนดีที่สมบูรณ์นั้นไม่ใช่เพียงแค่การรักษาศีลของตนให้บริสุทธิ์เท่านั้น แต่ยังรวมถึงการมีจิตเมตตาที่จะเกื้อกูลสังคมด้วยการชักชวนผู้อื่นให้ละเว้นจากอกุศลกรรมและหันมาทำความดี การกระทำเช่นนี้ถือเป็นคุณสมบัติขั้นสูงสุดของ "สัปปุรุษ" ที่แท้จริงตามหลักคำสอนของพระพุทธศาสนา