Pariññādisutta

ปริญญาทิสูตร

Complete Understanding, Etc.

ข้อมูล ปริญญาทิสูตร
พระไตรปิฎกเล่มที่ 21
นิกายอังคุตรนิกาย
ผู้แสดงธรรมพระพุทธเจ้า
ผู้ฟังหมู่ภิกษุ
สถานที่
อ่านพระสูตรปริญญาทิสูตร →

สรุปเนื้อหา ปริญญาทิสูตร

ปริญญาทิสูตร (ในหมวดอังคุตตรนิกาย จตุกกนิบาต) เป็นพระสูตรที่รวบรวมหลักธรรมสำคัญเกี่ยวกับการปฏิบัติเพื่อความหลุดพ้นจากทุกข์ โดยมีจุดเน้นที่การพัฒนาจิตใจและการเจริญสติปัญญาให้เท่าทันต่อกิเลสและสภาวะธรรมทั้งหลาย พระพุทธองค์ทรงสอนให้ภิกษุเจริญธรรม 4 ประการ เพื่อให้เกิดผลลัพธ์ในการขัดเกลาจิตใจตามขั้นตอน ตั้งแต่การทำความเข้าใจอย่างถ่องแท้ไปจนถึงการปล่อยวางอย่างสิ้นเชิง

หัวใจสำคัญของพระสูตรนี้คือการชี้ให้เห็นว่า การจะเข้าถึงวิมุตติหลุดพ้นได้นั้น จำเป็นต้องปฏิบัติกับกิเลสและกระบวนการทางจิตโดยอาศัยหลักธรรม 4 ประการ เพื่อให้เกิดผลทางจิตวิญญาณดังนี้:

  • การทำความเข้าใจ (Complete Understanding): การกำหนดรู้สภาพธรรมตามความเป็นจริง เพื่อเห็นโทษของสิ่งที่เป็นเครื่องร้อยรัด
  • การสิ้นไป (Ending & Vanishing): การทำลายเหตุปัจจัยที่จะก่อให้เกิดกิเลสและทุกข์ไม่ให้ปรากฏขึ้นอีก
  • การคลายออก (Fading away & Cessation): การทำให้กิเลสค่อยๆ จางคลายไปจนกระทั่งดับสนิท
  • การสละคืน (Giving away & Letting go): การปล่อยวางความยึดมั่นถือมั่นในสิ่งทั้งปวง ไม่ว่าจะเป็นตัวตนหรือสิ่งที่น่าปรารถนา

พระพุทธองค์ทรงย้ำให้ภิกษุเจริญธรรมเหล่านี้เพื่อใช้เป็นเครื่องมือในการกำจัด โลภะ (Greed) หรือความโลภ ซึ่งเป็นรากเหง้าสำคัญที่ฉุดรั้งจิตใจไม่ให้เป็นอิสระ การปฏิบัติในที่นี้ไม่ได้มุ่งเน้นเพียงแค่การละเว้นพฤติกรรมภายนอก แต่เป็นการพัฒนาภาวะภายในผ่านกระบวนการทางปัญญาเพื่อให้เกิดความเบื่อหน่ายในสิ่งที่น่าพอใจ และเกิดความ ปล่อยวาง อย่างถาวร ผลลัพธ์สุดท้ายของการเจริญธรรม 4 ประการนี้คือสภาวะแห่ง ความดับสนิท ซึ่งเป็นเป้าหมายสูงสุดของพรหมจรรย์ เพื่อให้ถึงซึ่งความสงบเย็นและอิสรภาพทางจิตใจอย่างแท้จริง

อ่านพระสูตรฉบับเต็ม →
ปรับปรุงข้อมูลล่าสุดวันที่ 2026-07-18

แสดงความคิดเห็น

แบ่งปันข้อสังเกต คำถาม หรือข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับปริญญาทิสูตร

0 ความคิดเห็น
กำลังโหลดความคิดเห็น...
สารบัญพระไตรปิฎก · Tipiṭaka