อคารวสูตรที่ ๒

พระสูตรนี้ (อคารวสูตรที่ ๒) แสดงให้เห็นถึงความสำคัญของ ความเคารพและความยำเกรง ในฐานะที่เป็นรากฐานสำคัญของการปฏิบัติธรรม โดยพระพุทธองค์ทรงเปรียบเทียบระหว่างภิกษุผู้ขาดความเคารพกับภิกษุผู้มีความเคารพ เพื่อชี้ให้เห็นว่าคุณธรรมภายในจิตใจส่งผลต่อ ความเจริญงอกงาม ในธรรมวินัยนี้โดยตรง

หัวใจสำคัญของพระสูตรนี้คือการระบุถึง ธรรม 5 ประการ ที่เป็นตัวกำหนดความสำเร็จหรือความล้มเหลวในการพัฒนาตน ดังนี้:

• ผู้ที่ไม่เจริญ (ขาดความเคารพ): เป็นผู้ที่ขาดศรัทธา, ขาดความละอายต่อบาป (อหิริกะ), ขาดความเกรงกลัวต่อบาป (อโนตตัปปะ), เป็นคนเกียจคร้าน และเป็นผู้มีปัญญาเขลา
• ผู้ที่เจริญ (มีความเคารพ): เป็นผู้ที่มีศรัทธา, มีความละอายต่อบาป (หิริ), มีความเกรงกลัวต่อบาป (โอตตัปปะ), มีความเพียร และเป็นผู้มีปัญญา

บทสรุปของพระสูตรนี้คือการย้ำเตือนว่า ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรม 5 ประการหลัง คือ ศรัทธา หิริ โอตตัปปะ วิริยะ และปัญญา ย่อมเป็นผู้ที่มีความเคารพยำเกรงในธรรม ซึ่งจะนำไปสู่ ความเจริญงอกงาม ความไพบูลย์ และความสำเร็จ ในการฝึกฝนตนเองตามคำสอนของพระพุทธองค์ ในทางกลับกัน หากขาดคุณธรรมเหล่านี้แม้เพียงข้อใดข้อหนึ่งย่อมยากที่จะบรรลุถึงความเจริญในธรรมวินัยได้ ดังนั้น ความเคารพ จึงเปรียบเสมือนกุญแจสำคัญที่เกื้อหนุนให้คุณธรรมด้านอื่นๆ มั่นคงและพัฒนาไปสู่จุดหมายสูงสุดได้อย่างราบรื่น