สัปปุริสสูตร

สัปปุริสสูตร (พระสูตรว่าด้วยสัตบุรุษ) ในพระไตรปิฎกส่วนอังคุตตรนิกาย ปัญจกนิบาต ได้แสดงถึงคุณลักษณะและอานิสงส์ของการเป็น "สัตบุรุษ" หรือคนดีที่แท้จริง ซึ่งเปรียบเสมือนเมฆฝนขนาดใหญ่ที่สร้างประโยชน์สุขให้แก่สรรพชีวิต การเกิดมาของสัตบุรุษในตระกูลใด ย่อมนำมาซึ่งความเจริญรุ่งเรืองแก่บุคคลรอบข้างอย่างทั่วถึง ไม่ว่าจะเป็นคนในครอบครัว เพื่อนฝูง ไปจนถึงนักบวชและผู้ปฏิบัติดีปฏิบัติชอบ

หลักธรรมสำคัญที่ทำให้บุคคลกลายเป็นสัตบุรุษและเป็นที่สรรเสริญประกอบด้วยแนวทางดังนี้:

• ความกตัญญูและเผื่อแผ่: รู้จักดูแลอุปการะบิดามารดา บุตรภรรยา ตลอดจนคนในปกครองและเพื่อนร่วมงานด้วยความเอื้อเฟื้อ
• ความสมบูรณ์ด้วยศีลและวัตรปฏิบัติ: เป็นผู้มีความสำรวมระวัง รักษาศีลและข้อวัตรอย่างเคร่งครัด ไม่ด่างพร้อย
• ความตั้งมั่นในธรรม: มีความรู้ มีความซื่อตรง ละอายต่อการทำชั่ว (หิริโอตตัปปะ) และหนักแน่นในหลักการที่ถูกต้อง
• การใช้ทรัพย์ให้เกิดประโยชน์: ไม่ยึดติดในทรัพย์สิน แต่รู้จักนำไปใช้เพื่อประโยชน์สุขแก่สาธารณชนและผู้อื่น

พระสูตรนี้ยังเน้นย้ำถึง ผลแห่งการทำความดี ว่าผู้ที่เพียบพร้อมด้วยจริยธรรมย่อมเป็นที่รักและคุ้มครองของเหล่าเทพยดา แม้ในยามปกติหรือยามมีผู้พยายามติเตียน สัตบุรุษผู้ดำรงตนอยู่ในความดีดุจทองคำบริสุทธิ์จากแม่น้ำชมพูนที ย่อมไม่มีใครสามารถตำหนิได้โดยชอบธรรม เพราะเป็นผู้ที่ได้รับคำสรรเสริญจากทั้งมนุษย์และเทวดา การเป็นสัตบุรุษจึงไม่ใช่เพียงเพื่อตนเอง แต่เป็นหัวใจสำคัญในการสร้าง สันติสุขและความร่มเย็น ให้แก่สังคมโดยรวมอย่างยั่งยืน