นิพพิทาสูตร

พระสูตรนี้กล่าวถึง ธรรมะ 5 ประการ ที่เมื่อภิกษุเจริญและทำให้มากแล้ว ย่อมเป็นไปเพื่อ ความเบื่อหน่าย ในสังสารวัฏ เพื่อ คลายความกำหนัดยินดี เพื่อ ความดับทุกข์ เพื่อ ความสงบระงับ เพื่อ ความรู้ยิ่ง เพื่อ ความตรัสรู้ และเพื่อ นิพพาน โดยตรง ซึ่งเป็นเป้าหมายสูงสุดในพระพุทธศาสนา

หลักปฏิบัติทั้ง 5 ประการที่พระพุทธองค์ทรงแสดงไว้ เพื่อให้ผู้ปฏิบัติได้พิจารณาเห็นแจ้งตามความเป็นจริง ได้แก่:

• อสุภสัญญา: การพิจารณาเห็นความไม่งามของร่างกาย เพื่อลดทอนความยึดติดในรูปกายตนเองและผู้อื่น
• อาหาเร ปฏิกูลสัญญา: การพิจารณาเห็นความเป็นของน่าเกลียดในอาหาร เพื่อลดความหมกมุ่นในรสสัมผัสและการบำรุงบำเรอกามคุณ
• สัพพโลเก อนภิรตสัญญา: การพิจารณาเห็นความไม่น่าเพลิดเพลินในโลกทั้งปวง เพื่อถอนใจจากความทะยานอยากในโลกียวิสัย
• สัพพสังขาเรสุ อนิจจสัญญา: การพิจารณาเห็นความไม่เที่ยงของสังขารทั้งปวง เพื่อให้เกิดปัญญาเท่าทันความเปลี่ยนแปลง
• มรณสัญญา: การดำรงความตระหนักในความตายที่ต้องเกิดขึ้นอย่างแน่นอน เพื่อกระตุ้นให้เกิดความไม่ประมาทในชีวิต

การเจริญสติทั้ง 5 ประการนี้ เปรียบเสมือนเครื่องมือในการ ถอนความยึดมั่นถือมั่น ในขันธ์ 5 และโลกธรรม เมื่อจิตได้รับการอบรมด้วยสัญญาทั้งห้านี้อย่างสม่ำเสมอ ย่อมนำไปสู่การละคลายกิเลสเครื่องเศร้าหมองทั้งปวง ทำให้จิตใจน้อมไปสู่ความสงบเย็น และเข้าถึงภาวะแห่งความหลุดพ้นจากวัฏสงสารในที่สุด