Nesajjikasutta

เนสัชชิกสูตร

Those Who Never Lie Down

ข้อมูล เนสัชชิกสูตร
พระไตรปิฎกเล่มที่ 22
นิกายอังคุตรนิกาย
ผู้แสดงธรรมพระพุทธเจ้า
ผู้ฟังหมู่ภิกษุ
สถานที่
อ่านพระสูตรเนสัชชิกสูตร →

สรุปเนื้อหา เนสัชชิกสูตร

เนสัชชิกสูตร (หรือเนสัชชิกังคสูตร) ปรากฏอยู่ในอังคุตตรนิกาย ปัญจกนิบาต ข้อที่ 186 ว่าด้วยเรื่องของ “ผู้ถือเนสัชชิกังคะ” หรือผู้ที่งดเว้นการนอน ซึ่งเป็นหนึ่งในธุดงควัตรที่เคร่งครัด เพื่อมุ่งเน้นการขัดเกลากิเลสและส่งเสริมความเพียรในการปฏิบัติธรรม โดยพระพุทธองค์ได้ทรงแสดงถึงบุคคล 5 ประเภทที่มีลักษณะของการถือเนสัชชิกังคะแตกต่างกันออกไป เพื่อให้ผู้ปฏิบัติได้เข้าใจถึงความบริสุทธิ์และเจตนาที่แท้จริงของการถือปฏิบัตินี้

บุคคล 5 ประเภทที่ถือเนสัชชิกังคะ ได้แก่:

  • ผู้ถือเนสัชชิกังคะด้วยความหลงผิด: คือผู้ที่ถือปฏิบัติด้วยความเห็นที่คลาดเคลื่อน มุ่งหวังเพียงเพื่อชื่อเสียงหรือด้วยทิฐิที่ผิดเพี้ยน
  • ผู้ถือเนสัชชิกังคะเพราะความขลาดกลัว: คือผู้ที่ปฏิบัติด้วยความหวาดกลัวต่อสิ่งต่างๆ หรือเหตุผลที่ไม่เกี่ยวข้องกับมรรคผลนิพพาน
  • ผู้ถือเนสัชชิกังคะเพราะความโง่เขลา: คือผู้ที่ปฏิบัติไปตามกระแสโดยขาดปัญญา ไม่เข้าใจจุดประสงค์ที่แท้จริงของการไม่นอน
  • ผู้ถือเนสัชชิกังคะเพื่อต้องการลาภสักการะ: คือผู้ที่ทำไปเพื่อหวังให้ผู้อื่นเลื่อมใส หรือต้องการการยกย่องสรรเสริญ
  • ผู้ถือเนสัชชิกังคะด้วยความเบื่อหน่ายในทุกข์: เป็นผู้ที่ถือปฏิบัติด้วยใจที่ต้องการละกิเลส มุ่งเน้นการทำความเพียรเพื่อความหลุดพ้นจากวัฏสงสารอย่างแท้จริง

หัวใจสำคัญของพระสูตรนี้คือการชี้ให้เห็นว่า “การกระทำที่ดูเหมือนว่าเคร่งครัด” หากปราศจากความเข้าใจในเป้าหมายที่ถูกต้อง ก็ไม่อาจนำไปสู่ความหลุดพ้นได้ พระพุทธองค์ทรงเน้นย้ำว่า การถือธุดงค์ไม่ควรเป็นไปเพื่ออัตตาหรือการอวดอ้าง แต่ควรเป็นเครื่องมือที่ใช้ในการ “ลดละกิเลส” และ “เกื้อกูลต่อสติสัมปชัญญะ” เพื่อให้จิตใจมีความตื่นตัว พร้อมต่อการบำเพ็ญเพียรภาวนาอยู่เสมอ หากผู้ปฏิบัติมุ่งเน้นที่ความเพียรเพื่อความดับทุกข์เป็นที่ตั้ง การถือเนสัชชิกังคะจึงจะเป็นกุศลและเป็นไปเพื่อประโยชน์อย่างยิ่งในการบรรลุมรรคผลนิพพาน

อ่านพระสูตรฉบับเต็ม →
ปรับปรุงข้อมูลล่าสุดวันที่ 2026-06-01

แสดงความคิดเห็น

แบ่งปันข้อสังเกต คำถาม หรือข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับเนสัชชิกสูตร

0 ความคิดเห็น
กำลังโหลดความคิดเห็น...
สารบัญพระไตรปิฎก · Tipiṭaka