ปิงคิยานีสูตร

ปิงคิยานีสูตร เป็นพระสูตรที่ถ่ายทอดเหตุการณ์ขณะที่พระพุทธเจ้าประทับอยู่ ณ กุฏาคารศาลา ป่ามหาวัน ใกล้กรุงเวสาลี ในขณะนั้นมีกลุ่มเจ้าลิจฉวีประมาณ 500 ท่านเข้าเฝ้า พระพุทธองค์ทรงเปล่งรัศมีที่โดดเด่นงดงามกว่าเจ้าลิจฉวีทั้งหลายที่แต่งกายด้วยสีสันต่าง ๆ พราหมณ์ปิงคิยานีเกิดความเลื่อมใสจึงได้กล่าวสรรเสริญพระพุทธเจ้าด้วยบทกวีเปรียบเทียบความงามของพระองค์ประดุจดอกบัวหลวงที่บานในยามเช้าและมีความรุ่งเรืองดั่งดวงอาทิตย์บนท้องฟ้า ด้วยความประทับใจในคำสรรเสริญนั้น เหล่าเจ้าลิจฉวีจึงมอบผ้าห่ม 500 ผืนแก่พราหมณ์ และพราหมณ์ก็ได้น้อมนำผ้าเหล่านั้นถวายแด่พระพุทธเจ้าอีกทอดหนึ่ง

จากเหตุการณ์ดังกล่าว พระพุทธเจ้าได้ทรงแสดงธรรมเรื่อง "บุคคลผู้เป็นดั่งแก้วหายาก 5 ประการ" ซึ่งปรากฏขึ้นในโลกได้ยาก ดังนี้:

• ตถาคตอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า: ผู้เป็นศาสดาเอกของโลก
• ผู้แสดงธรรมวินัย: ผู้สืบทอดและถ่ายทอดคำสอนที่พระพุทธองค์ทรงวางไว้
• ผู้รู้ทั่วถึงธรรมวินัย: บุคคลที่เข้าใจในหลักคำสอนที่พระพุทธองค์ทรงประกาศ
• ผู้ปฏิบัติธรรมสมควรแก่ธรรม: บุคคลที่ลงมือปฏิบัติตามหลักคำสอนอย่างถูกต้อง
• ผู้มีความกตัญญูกตเวที: บุคคลที่รู้จักคุณและตอบแทนคุณท่าน

พระสูตรนี้เน้นย้ำถึงคุณค่าของบุคคลที่ควรแก่การยกย่องในทางธรรม โดยเฉพาะความสำคัญของการเป็นผู้ที่เข้าใจและปฏิบัติตามหลักคำสอน รวมถึงการมีคุณธรรมพื้นฐานอย่างความกตัญญู ซึ่งถือเป็น "ของหายาก" ที่ควรค่าแก่การแสวงหาและรักษาไว้ในสังคม