วัสสสูตร

ใน วัสสสูตร (อังคุตตรนิกาย ปัญจกนิบาต) พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงแสดงธรรมแก่ภิกษุทั้งหลายเกี่ยวกับเหตุแห่งความแห้งแล้ง หรือ อุปสรรคที่ทำให้ฝนไม่ตกตามฤดูกาล ซึ่งเป็นสิ่งที่นักพยากรณ์ทั่วไปไม่อาจหยั่งรู้หรือมองเห็นด้วยญาณทัศนะทางโลก โดยทรงจำแนกเหตุปัจจัยไว้ 5 ประการ ดังนี้

• ธาตุไฟในอากาศแปรปรวน: การที่ธาตุไฟในชั้นบรรยากาศเบื้องบนลุกโพลงขึ้น ทำให้เมฆฝนถูกทำลายหรือกระจัดกระจายไป
• ธาตุลมในอากาศแปรปรวน: การที่ธาตุลมในชั้นบรรยากาศเบื้องบนมีความรุนแรงเกินไป จนเป็นเหตุให้เมฆฝนไม่สามารถก่อตัวหรือถูกพัดพาไปที่อื่น
• อิทธิพลจากราหู: ตามคติความเชื่อในสมัยพุทธกาล การที่ราหูผู้เป็นจอมอสูรรับน้ำไปแล้วเททิ้งลงสู่มหาสมุทร ทำให้ปริมาณน้ำที่ควรจะตกลงมายังโลกมนุษย์สูญหายไป
• ความประมาทของเทพเจ้า: เทวดาผู้มีหน้าที่ดูแลฝนฟ้าเกิดความประมาทละเลยต่อหน้าที่ ทำให้ฝนไม่ตกต้องตามฤดูกาล
• ความเสื่อมโทรมทางศีลธรรมของมนุษย์: มนุษย์ไร้ศีลธรรม ประพฤติตนผิดจริยธรรม ซึ่งถือเป็นเหตุปัจจัยสำคัญที่ส่งผลกระทบต่อธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมโดยรวม

คำสอนหลักของพระสูตรนี้มิได้เพียงแต่ชี้ให้เห็นถึงปรากฏการณ์ทางธรรมชาติเท่านั้น แต่ยังแฝงนัยสำคัญเรื่อง "ธรรมะจัดสรร" โดยเฉพาะประเด็นเรื่องศีลธรรมของมนุษย์ ซึ่งพระพุทธองค์ทรงเน้นย้ำว่าพฤติกรรมของมนุษย์มีความสัมพันธ์อย่างลึกซึ้งกับความอุดมสมบูรณ์ของธรรมชาติ เมื่อสังคมขาดศีลธรรม ย่อมส่งผลกระทบต่อความสมดุลของโลกและสภาพภูมิอากาศอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ การเข้าใจหลักธรรมนี้จึงช่วยให้ผู้ปฏิบัติธรรมเห็นถึงความเชื่อมโยงระหว่างการรักษาศีลและการอยู่ร่วมกับธรรมชาติอย่างเกื้อกูลกัน