Paṭhamamacchariyasutta

ปฐมมัจฉริยสูตร

Stinginess (1st)

ข้อมูล ปฐมมัจฉริยสูตร
พระไตรปิฎกเล่มที่ 22
นิกายอังคุตรนิกาย
ผู้แสดงธรรมพระพุทธเจ้า
ผู้ฟังหมู่ภิกษุ
สถานที่
อ่านพระสูตรปฐมมัจฉริยสูตร →

สรุปเนื้อหา ปฐมมัจฉริยสูตร

ปฐมมัจฉริยสูตร (พระสูตรว่าด้วยความตระหนี่) ได้กล่าวถึงคุณสมบัติของภิกษุผู้อยู่ประจำในอาราม ซึ่งส่งผลต่อภพภูมิเบื้องหน้าอย่างชัดเจน โดยพระพุทธองค์ทรงเปรียบเทียบผลของการกระทำเปรียบเสมือนการถูกนำไปส่งยังนรกหรือสวรรค์โดยตรง

ภิกษุที่ประกอบด้วยธรรม 5 ประการ จัดเป็นผู้ที่ไปสู่นรกเสมือนถูกนำตัวไปส่ง ได้แก่:

  • ตระหนี่อาวาส: หวงแหนที่อยู่อาศัย ไม่เปิดโอกาสให้ผู้อื่นใช้สอยตามสมควร
  • ตระหนี่ตระกูล: หวงแหนอุปัฏฐากหรือครอบครัวที่คอยสนับสนุน โดยกีดกันไม่ให้ผู้อื่นได้เข้าถึง
  • ตระหนี่ลาภ: หวงแหนปัจจัยสี่หรือสิ่งของที่ได้รับมา
  • ตระหนี่วรรณะ: หวงแหนคำสรรเสริญเยินยอ หรือปิดบังคุณงามความดีของผู้อื่น
  • การใช้สอยปัจจัยศรัทธาอย่างไม่คุ้มค่า: ปล่อยปละละเลย หรือใช้ของที่ชาวบ้านถวายด้วยความศรัทธาไปในทางที่เสื่อมเสียหรือไม่เกิดประโยชน์

ในทางตรงกันข้าม ภิกษุที่ประกอบด้วยธรรม 5 ประการในทางกลับกัน ย่อมเป็นผู้ที่ไปสู่สวรรค์เสมือนถูกนำตัวไปส่ง ได้แก่ การเป็นผู้ไม่ตระหนี่ในอาวาส ตระกูล ลาภ และวรรณะ ทั้งยังเป็นผู้ที่รู้จักใช้สอยปัจจัยที่ได้จากศรัทธาของสาธุชนให้เกิดประโยชน์สูงสุดและคุ้มค่าที่สุด

หัวใจสำคัญของพระสูตรนี้คือการชี้ให้เห็นว่า ความตระหนี่เป็นกิเลสที่ปิดกั้นความเจริญและนำไปสู่ความเสื่อม ส่วนความเอื้อเฟื้อและการรู้จักใช้ปัจจัยที่ได้รับมาให้เกิดประโยชน์แก่อาสัญญีและพระศาสนา คือแนวทางที่นำไปสู่สุคติภูมิ ความตระหนี่ไม่เพียงแต่ทำลายประโยชน์ส่วนตน แต่ยังทำลายความศรัทธาที่พุทธศาสนิกชนมอบให้แก่สงฆ์อีกด้วย

อ่านพระสูตรฉบับเต็ม →
ปรับปรุงข้อมูลล่าสุดวันที่ 2026-06-01

แสดงความคิดเห็น

แบ่งปันข้อสังเกต คำถาม หรือข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับปฐมมัจฉริยสูตร

0 ความคิดเห็น
กำลังโหลดความคิดเห็น...
สารบัญพระไตรปิฎก · Tipiṭaka