Dutiyamacchariyasutta

ทุติยมัจฉริยสูตร

Stinginess (2nd)

ข้อมูล ทุติยมัจฉริยสูตร
พระไตรปิฎกเล่มที่ 22
นิกายอังคุตรนิกาย
ผู้แสดงธรรมพระพุทธเจ้า
ผู้ฟังหมู่ภิกษุ
สถานที่
อ่านพระสูตรทุติยมัจฉริยสูตร →

สรุปเนื้อหา ทุติยมัจฉริยสูตร

ทุติยมัจฉริยสูตร (พระสูตรว่าด้วยความตระหนี่ ฉบับที่ 2) เป็นพระธรรมเทศนาที่พระพุทธองค์ทรงเปรียบเทียบผลลัพธ์ของการกระทำอันเกิดจากจิตใจที่ประกอบด้วยความตระหนี่และความเอื้อเฟื้อ ซึ่งส่งผลโดยตรงต่อภพภูมิที่จะไปบังเกิด โดยมีใจความสำคัญอยู่ที่ “มัจฉริยะ 5” หรือความตระหนี่ 5 ประการที่นักบวชพึงละเว้น

พระองค์ทรงชี้ให้เห็นว่า นักบวชที่ยังมีความตระหนี่ในสิ่งเหล่านี้ย่อมได้รับผลกรรมหนักเสมือนถูกนำตัวไปปล่อยไว้ในนรก ได้แก่:

  • ตระหนี่ที่อยู่อาศัย (อาวาสมัจฉริยะ): หวงแหนสถานที่พำนัก ไม่ยินดีแบ่งปัน
  • ตระหนี่ตระกูล (กุลมัจฉริยะ): หวงแหนศรัทธาของชาวบ้านที่อุปัฏฐาก
  • ตระหนี่ลาภ (ลาภมัจฉริยะ): หวงแหนปัจจัยสี่หรือสิ่งของที่ได้รับมา
  • ตระหนี่วรรณะ (วัณณมัจฉริยะ): หวงแหนสรรเสริญหรือชื่อเสียงของตน
  • ตระหนี่ธรรม (ธัมมมัจฉริยะ): หวงแหนความรู้หรือธรรมะ ไม่ยอมสั่งสอนผู้อื่น

ในทางตรงกันข้าม หากนักบวชละเว้นจากความตระหนี่ทั้ง 5 ประการข้างต้น มีจิตใจที่เปิดกว้าง เอื้อเฟื้อต่อการแบ่งปันที่อยู่อาศัย ไม่ปิดกั้นศรัทธา ไม่หวงแหนทรัพย์สิน ไม่หลงติดในคำสรรเสริญ และยินดีเผยแผ่ธรรมะแก่ผู้อื่นโดยเสมอภาค ย่อมถือเป็นผู้มีความประพฤติที่ดีงาม ซึ่งพระพุทธองค์ทรงเปรียบเปรยว่า นักบวชผู้นั้นเสมือนถูกนำตัวไปส่งไว้ในสวรรค์ด้วยผลบุญจากการลดละความเห็นแก่ตัวของตนเอง

สรุปได้ว่า ความตระหนี่เปรียบเสมือนโซ่ตรวนที่ผูกมัดจิตใจให้ต่ำลงสู่ความทุกข์ ในขณะที่ความไม่มีมัจฉริยะ (ความไม่ตระหนี่) คือหัวใจสำคัญของการเป็นนักบวชที่ดี เป็นเครื่องมือขัดเกลาจิตใจให้สูงขึ้น และเป็นบันไดนำไปสู่สุคติภูมิอย่างแท้จริง

อ่านพระสูตรฉบับเต็ม →
ปรับปรุงข้อมูลล่าสุดวันที่ 2026-06-01

แสดงความคิดเห็น

แบ่งปันข้อสังเกต คำถาม หรือข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับทุติยมัจฉริยสูตร

0 ความคิดเห็น
กำลังโหลดความคิดเห็น...
สารบัญพระไตรปิฎก · Tipiṭaka