ภวสูตร

พระสูตรนี้ (ภวสูตร: AN 6.105) เป็นการวางแนวทางปฏิบัติเพื่อความหลุดพ้นจากวัฏสงสาร โดยพระพุทธองค์ทรงสอนให้ภิกษุละทิ้งภพภูมิทั้ง 3 และฝึกฝนตนเองในไตรสิกขา เพื่อนำไปสู่การสิ้นสุดแห่งความทุกข์ทั้งปวง ซึ่งสามารถสรุปใจความสำคัญได้ดังนี้

พระพุทธองค์ทรงเน้นย้ำให้ละทิ้ง "ภพ" ซึ่งเป็นเครื่องผูกมัดสัตว์โลกไว้ในวัฏสงสาร ได้แก่:

• กามภพ: ภพของผู้ที่ยังติดอยู่ในกามคุณ
• รูปภพ: ภพของพรหมที่มีรูป
• อรูปภพ: ภพของพรหมที่ไม่มีรูป

เพื่อให้บรรลุเป้าหมายสูงสุด ภิกษุพึงฝึกฝนตนเองใน "ไตรสิกขา" อันเป็นทางสายกลางเพื่อการขัดเกลาจิตใจและสร้างปัญญา ได้แก่:

• อธิศีลสิกขา: การฝึกฝนในศีลอันยิ่ง
• อธิจิตตสิกขา: การฝึกฝนในจิตอันยิ่ง (สมาธิ)
• อธิปัญญาสิกขา: การฝึกฝนในปัญญาอันยิ่ง

ผลจากการละทิ้งภพและการฝึกฝนในไตรสิกขาอย่างบริบูรณ์ จะทำให้ภิกษุรูปนั้นได้ชื่อว่าเป็นผู้ที่ "ตัดตัณหา" ได้ขาดสะบั้น สลัดทิ้งสังโยชน์ (เครื่องผูกมัด) ทั้งหลาย และด้วยการทำความเข้าใจใน "มานะ" (ความถือตัว) ได้อย่างถูกต้องตามความเป็นจริง จึงส่งผลให้ผู้นั้นสามารถทำที่สุดแห่งทุกข์ได้ในที่สุด